Jacqueline Springer stoi pośrodku nowej przestrzeni wystawienniczej V&A i tęsknie patrzy na parę spodni typu rurka, dopasowaną marynarkę i kapelusz typu porkpie, które tworzą niepowtarzalną sylwetkę Pauline Black, wokalistki grupy 2 Tone the Selector.
Springer jest kuratorem inauguracyjnej wystawy V&A East „The Music is Black”, przełomowego przeglądu czarnej muzyki brytyjskiej, której otwarcie odbędzie się w ten weekend. Zaczyna się od wczesnych uderzeń perkusji w Afryce i prowadzi nas aż do najnowszych innowacji w popie i wiertłach poprzez dżunglę, grime, garaż i dwutonowość.
W ciągu trzech lat była dziennikarka, która stała się pracownikiem naukowym, a kuratorka zgromadziła 200 eksponatów, w tym wiele nabytków na stałe, choć niektóre – jak strój Pauline Black – pozostają kusząco poza zasięgiem. „Chce je z powrotem” – mówi Springer z udawaną frustracją.
Wyświetlacz 2 Tone przedstawia strój od Pauline Black – choć ona chce go odzyskać. Zdjęcie: Hannah McKay/Reuters
Mimo że niektóre eksponaty znajdują się tu tymczasowo, Springer ma nadzieję, że wystawa stanowi część trwałej zmiany, nie tylko pod względem tego, jakie artefakty trafiają do kolekcji, ale także pod względem postrzegania czarnej muzyki brytyjskiej. „Instytucjonalnie jest to poparcie” – mówi. „V&A uznało, że czarna muzyka jest warta tego rodzaju relacji”.
The Music is Black wpisuje się w kontinuum wystaw muzyki Black British Music: była to wystawa Beyond the Bassline w Bibliotece Brytyjskiej i przegląd muzycznego krajobrazu Czarnego Londynu przeprowadzony przez Barbican. W 2022 r. pokaz Soni Boyce Feeling Her Way na Biennale w Wenecji, nagrodzony Złotym Lwem, skupiający się na czarnych głosach kobiecych, oraz Soul of a Nation wystawiony przez Tate Modern poruszyły wiele tematów inauguracyjnego pokazu V&A East. Springer zwraca uwagę na wystawy w Bibliotece Brytyjskiej i Barbakanie, ale twierdzi: „To jest napisane szeroko”.
Rene Matić ze swoją nową pracą dla V&A East. Zdjęcie: David Parry/PA
Zakres i skala są z pewnością znacznie większe niż w przypadku wcześniejszych pokazów. 200 przedmiotów, począwszy od rzeźby bębna autorstwa Bena Enwonwu, a skończywszy na utworze autorstwa nominowanej do nagrody Turnera Rene Matić, poddano zabiegowi V&A, co stawia je na tych samych instytucjonalnych podstawach, co najnowsze hity V&A, takie jak program Cartier.
Wydaje się, że poza muzeum także nastąpiła zmiana. Nagrody Mobo właśnie skończyły 30 lat; W Brytyjczykach dominowali czarnoskórzy artyści, w tym Olivia Dean, Skepta i Sault; a nowe badanie wykazało, że czarna muzyka odpowiadała za 80% pieniędzy wygenerowanych przez brytyjski przemysł w ciągu ostatnich 30 lat.
Dyrektor artystyczny V&A East, Gus Casely-Hayford, twierdzi, że The Music is Black jest częścią szerszego wysiłku mającego na celu zmianę pozycji czarnego brytyjskiego brzmienia na centralny element historii kulturalnej Wielkiej Brytanii. „Często zdarza się, że muzyka brytyjska jest przedstawiana jako ważna, ale marginalna” – mówi. „Próbowaliśmy tutaj powiedzieć, że to jest nasza historia i jeden z naszych głównych wkładów w świat”.
Częścią wystawy jest kamizelka Stormzy’ego Glastonbury 2019. Zdjęcie: James Veysey/Shutterstock
Jest to propozycja otwierająca najnowszą część instytucji, która wydaje się nieustannie rozwijać. V&A East podąża za sąsiednim Storehouse i Young V&A w Bethnal Green. Dalej na północ znajduje się V&A Dundee, które zostało otwarte w 2018 roku i odegrało główną rolę w filmie Sukcesja.
Nowy budynek w Stratford został zaprojektowany przez firmę O’Donnell & Tuomey, która opisuje warty 135 milionów funtów budynek jako „kurtkę ochronną”. Może przydałaby się jakaś przykrywka: już przez niektórych krytykowana jako „paskudna”, „przewrotna” i wyglądająca jak „zrekonstruowany batonik Toblerone”, choć w recenzji Guardiana nazwano to triumfem.
Projekt budynku podzielił krytyków. Zdjęcie: Guy Bell/Alamy/Shutterstock
Rzeczywistość gospodarcza przebiła blask otwarcia. Grupy kampanii zorganizowały list otwarty do dyrektora V&A, Tristrama Hunta, w którym wzywają, aby wszyscy pracownicy muzeów otrzymywali pensję wystarczającą na życie. Do tej pory podpisało się pod nią ponad 21 000 osób.
Pomimo utrudnień setki ludzi ustawiały się w długich, wijących się kolejkach na oficjalne otwarcie muzeum we wtorek i środę. Wśród obecnych była Karen Gabay, DJ-ka i dziennikarka z Mancunian, która stwierdziła, że wystawa wyraźnie skupiała się na zapewnieniu przestrzeni przeoczanym postaciom – takim jak Hewan Clarke, pierwotny DJ-rezydent Haçienda, którego radiogram Blue Spot został pozyskany do kolekcji V&A.
„Rozmawiałem z Normanem Jayem na przyjęciu z okazji premiery” – powiedział Gabay. „Powiedział: «Nie ma tu zbyt wielu znanych nazwisk, ale jest wielu pionierów»”.
V&A ma nadzieję, że jej najnowsze rozszerzenie będzie równie innowacyjne.
