WIEDEŃ: Rada Gubernatorów ONZ, obejmująca 35 krajów, przyjęła w środę popieraną przez USA uchwałę nakazującą Iranowi zadeklarowanie pozostałych zapasów wzbogaconego uranu i umożliwienie inspektorom ich weryfikacji, co może skomplikować rozmowy Waszyngtonu z Teheranem.
Posunięcie to nastąpiło w ciągu kilku godzin od ataków wojskowych USA i Iranu po tym, jak prezydent USA Donald Trump oznajmił, że Iran zestrzelił amerykański helikopter Apache w pobliżu Cieśniny Ormuz.
Ataki izraelskie i amerykańskie, które miały miejsce w czerwcu ubiegłego roku, zniszczyły lub poważnie uszkodziły irańskie zakłady wzbogacania uranu, ale uważa się, że większość wytworzonego przez nie wzbogaconego uranu, w tym materiał o jakości zbliżonej do broni, przetrwała.
Iran nadal nie poinformował Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) o losie tego materiału ani nie pozwolił inspektorom MAEA na powrót do zbombardowanych miejsc w celu sprawdzenia. Stany Zjednoczone przewodziły naciskom na przyjęcie rezolucji, ale Iran nazwał ją „wybielającą agresją militarną”, ponieważ inspektorzy mieli do niej dostęp przed strajkami.
Teheran oskarża organ nadzorczy ONZ o „wybielanie” amerykańskich ataków na jego ośrodki N
Tekst rezolucji przedstawiony przez Stany Zjednoczone, Wielką Brytanię, Francję i Niemcy został przyjęty 21 głosami za, przy 3 głosach przeciw i 10 wstrzymujących się, stwierdzili dyplomaci obecni na posiedzeniu za zamkniętymi drzwiami. Kraje przeciwne to Rosja, Chiny i Niger – twierdzili. „Ataki izraelskiego reżimu i Ameryki na irańskie obiekty nuklearne wstrzymały działania weryfikacyjne i zmusiły inspektorów Agencji do opuszczenia Iranu ze względów bezpieczeństwa” – powiedział wiceminister spraw zagranicznych Iranu Kazem Gharibabadi w programie X przed głosowaniem Rady Gubernatorów.
„Teraz Ameryka stara się zamienić konsekwencje swojego nielegalnego ataku w sprawę przeciwko Islamskiej Republice Iranu” – dodał Gharibabadi.
Misja Iranu przy MAEA przestrzegła zarząd, aby zachował „ostrożność na dalszej drodze”. Iran jeży się na sprzeciw wobec rezolucji, a na poprzednie odpowiedział eskalacją działań nuklearnych lub ograniczeniem współpracy z MAEA.
W rezolucji stwierdzono, że Iran powinien „dostarczyć Agencji pełnych informacji na temat zapasów materiałów jądrowych” i zapewnić MAEA dostęp niezbędny do „bezzwłocznego” sprawdzenia tych informacji.
„Przynoszące efekt przeciwny do zamierzonego”
Kluczowym celem Trumpa jest usunięcie irańskiego wzbogaconego uranu, w szczególności 440,9 kg wzbogaconego do 60% czystości, co stanowi krótki krok w stosunku do około 90% klasy broni, jak szacuje MAEA, którą Iran posiadał do pierwszych izraelskich ataków 13 czerwca ubiegłego roku.
Według miernika MAEA wystarczy to, jeśli zostanie dodatkowo wzbogacone, na 10 sztuk broni nuklearnej. Ile z tego pozostało, nie jest jasne.
Iran zawiesił wówczas współpracę z MAEA i od tego czasu inspektorzy nie widzieli materiałów. Kraje zachodnie twierdzą, że informacje i dostęp mają obecnie kluczowe znaczenie dla ustalenia, czy uran został przekierowany.
W raporcie sporządzonym przed posiedzeniem zarządu agencja stwierdziła, że odmowa Iranu udzielenia dostępu wynikała z „obawy związanej z proliferacją”. Ambasador Iranu przy Organizacji Narodów Zjednoczonych w Wiedniu, Reza Najafi, odrzucił nową rezolucję jako „przynoszącą efekt przeciwny do zamierzonego”, „motywowaną politycznie” i „wadliwą z prawnego punktu widzenia”.
Ostrzegł przed konsekwencjami i tak już napiętych rozmów z negocjatorami amerykańskimi w sprawie zakończenia wojny na Bliskim Wschodzie. Głosowanie „nie może pomóc i rzeczywiście przyniosłoby efekt przeciwny do zamierzonego w obecnej sytuacji” – stwierdził Najafi.
„To jeszcze bardziej komplikuje niestabilną sytuację, niestabilne zawieszenie broni i niedokończone negocjacje między Iranem a USA”. Dodał: „Ostrzegaliśmy przed konsekwencjami tak bezprawnego działania Stanów Zjednoczonych i ich zwolenników”. W listopadzie zarząd MAEA przyjął uchwałę wzywającą Iran do współpracy z inspektorami nuklearnymi.
Od czasu wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie w wyniku ataków amerykańsko-izraelskich 28 lutego Iran prowadzi negocjacje ze Stanami Zjednoczonymi, lecz opiera się żądaniom rezygnacji z programu nuklearnego. Kraje zachodnie i Izrael od dawna oskarżają Iran o poszukiwanie broni nuklearnej.
Opublikowano w Dawn, 11 czerwca 2026 r