ISLAMABAD: Krajowy Urząd Regulacji Energii Elektrycznej (Nepra) podjął decyzję o zorganizowaniu wysłuchania publicznego w sprawie propozycji ograniczenia korzyści dla konsumentów korzystających z liczników energii słonecznej – znanych jako prosumenci – w związku z obawami, że niedostępne taryfy i utrzymująca się nieefektywność osłabiają działalność przedsiębiorstw energetycznych.
Organ regulacyjny zaplanował obecnie przesłuchanie publiczne na 6 lutego po otrzymaniu uwag od zainteresowanych stron, w tym ogółu społeczeństwa, ministerstw, departamentów, przedsiębiorstw energetycznych i organizacji przedstawicielskich. W ogłoszeniu publicznym Nepra zaprosiła wszystkie zainteresowane strony do wzięcia udziału w piątkowym przesłuchaniu i przedstawienia swoich poglądów.
Nepra opublikowała już projekt przepisów mających na celu zmniejszenie wielkości, czasu trwania i stawek spłaty umów dotyczących pomiaru netto po tym, jak rząd wielokrotnie wycofywał się ze zmian w polityce dotyczącej energii słonecznej w odpowiedzi na publiczną krytykę. Wcześniej Komisja Koordynacji Gospodarczej rządu zatwierdzała podobne propozycje na wniosek Pionu Energetycznego, ale zostały one zablokowane przez premiera na etapie gabinetowym ze względu na sprzeciw społeczny.
Ze względu na drogie, zawodne i nieefektywne usługi komunalne, dzienne zapotrzebowanie przedsiębiorstw dystrybucyjnych na energię elektryczną nie nadąża za wzrostem zużycia w porze nocnej. Ta nierównowaga stworzyła wyzwania dla stabilności sieci, ponieważ produkcję należy szybko zwiększać po zachodzie słońca i ograniczać w ciągu dnia, zwiększając jednocześnie presję finansową.
Przesłuchanie publiczne zaplanowane na 6 lutego w celu omówienia obniżek zachęt dla użytkowników korzystających z liczników energii słonecznej
Projekt Rozporządzenia Prosumenckiego 2025, wydany na polecenie rządu, proponuje uchylenie Rozporządzenia w sprawie wytwarzania rozproszonego energii alternatywnej i odnawialnej oraz pomiaru netto z 2015 r. Nowelizacja ma na celu zapewnienie „równowagi” pomiędzy interesami przedsiębiorstw użyteczności publicznej i konsumentów poprzez umożliwienie gospodarstwom domowym zabezpieczenia się przed zbyt przystępnymi taryfami bez przekształcania pomiaru netto w dochodowy biznes.
Zgodnie z proponowanymi ramami prosumenci nie będą mogli instalować systemów fotowoltaicznych przekraczających ich dopuszczalne obciążenie, co w efekcie spowoduje zmniejszenie dopuszczalnej mocy fotowoltaicznej nawet o 50 procent. Na przykład konsument z zatwierdzonym obciążeniem wynoszącym 10 kilowatów będzie mógł zainstalować jedynie system fotowoltaiczny o mocy 10 kW.
Obecnie prosumenci są uprawnieni do zainstalowania mocy fotowoltaicznej w wysokości do 150% ich zatwierdzonego obciążenia, co pozwala odbiorcy o mocy 10 kW na skonfigurowanie systemu o mocy 15 kW. Obecni konsumenci pozostaną niezmienni aż do wygaśnięcia obecnych siedmioletnich umów, po czym będą podlegać nowym przepisom.
Zmienione przepisy miałyby zastosowanie do instalacji o mocy od jednego kilowata do jednego megawata, dzięki czemu wszystkie takie systemy podlegałyby bezpośredniej domenie regulacyjnej i licencyjnej Nepry. Obecnie konsumenci posiadający systemy o mocy poniżej 25 kW otrzymują licencje bezpośrednio od firm dystrybucyjnych.
Proponowane przepisy skracają także okres obowiązywania umów o pomiarach netto z siedmiu do pięciu lat, z możliwością przedłużenia na kolejne pięć lat za obopólną zgodą przedsiębiorstwa dystrybucyjnego i konsumenta oraz bez żadnych wiążących zobowiązań.
Kolejną istotną zmianą są opłaty za nadwyżki energii dostarczonej do sieci. Prosumenci otrzymywaliby średnią krajową cenę zakupu energii, szacowaną na około 13 rupii za jednostkę, zamiast obecnej stawki wynoszącej około 26 rupii za kilowatogodzinę.
Mechanizm naliczania opłat uległby przesunięciu z pomiaru netto na rozliczenie netto. Za energię elektryczną importowaną z sieci pobierana będzie opłata według obowiązującej taryfy konsumenckiej, natomiast za energię eksportowaną – według średniej krajowej ceny zakupu energii. Nadwyżki kredytów mogłyby zostać przeniesione na następny okres lub rozliczane kwartalnie.
Dzieje się tak pomimo własnej oceny Nepry, że jakość usług świadczonych przez spółki dystrybucyjne pozostaje poniżej optymalnej. Organ regulacyjny zauważył, że wysokie podatki, opłaty i dopłaty zawyżały koszty energii elektrycznej, popychając konsumentów w stronę rozwiązań zdecentralizowanych i działających poza siecią oraz osłabiając popyt na energię z sieci. Nepra twierdzi, że moc instalacji fotowoltaicznych działających w sieci przekroczyła 6000 MW, podczas gdy łączna moc fotowoltaiczna, włączając systemy pozasieciowe, przekroczyła 13 000 MW.
Projekty rozporządzeń proponują także jaśniejsze procedury, bardziej rygorystyczne standardy techniczne i zmienioną metodologię rozliczeń, aby lepiej zintegrować wytwarzanie na małą skalę z siecią krajową, przy jednoczesnym zapewnieniu stabilności systemu.
Opublikowano w Dawn, 31 stycznia 2026 r
