LONDYN: Gwałtowny wzrost cen ropy wywołany wojną w Iranie na razie udaremnił wysiłki na rzecz łagodzenia polityki pieniężnej wśród banków centralnych rynków wschodzących, od Polski po Turcję, ponieważ decydenci spodziewają się gwałtownego wzrostu oczekiwań inflacyjnych i rosnącej awersji do ryzyka.
Po serii wstrząsów – od pandemii Covida po inwazję Rosji na Ukrainę – które wstrząsnęły rynkami, uderzyły w wzrost gospodarczy i napędzały inflację, banki centralne w końcu znów nabrały nieco optymizmu co do odporności światowej gospodarki i malejącej presji cenowej.
Jednak pogłębiający się konflikt na Bliskim Wschodzie, wywołany przez Waszyngton i Izrael kampanię bombową przeciwko Iranowi, spowodował, że ceny ropy naftowej wzrosły w poniedziałek do prawie 120 dolarów za baryłkę, dolar umocnił się i wzrósł rentowność amerykańskich obligacji skarbowych – wskaźnik zastępczy kosztów pożyczek dla rynków wschodzących.
Choć niektóre z tych posunięć uległy odwróceniu, perspektywy inflacji i światowego wzrostu gospodarczego w obliczu narastających zawirowań geopolitycznych pozostają niestabilne.
Tuż przed wybuchem wojny pod koniec lutego oczekiwano, że 10 z próby 15 głównych banków centralnych rynków wschodzących obniży podstawowe stopy procentowe o co najmniej 10 punktów bazowych w ciągu następnych sześciu miesięcy.
Jednak we wtorek liczba ta spadła do zaledwie sześciu, a – jak wynika z obliczeń JPMorgan – spadła także wysokość prognozy łagodzenia stóp procentowych dla tych, którzy w dalszym ciągu oczekują obniżek stóp procentowych.
„Banki centralne na rynkach wschodzących prawdopodobnie w coraz większym stopniu będą sygnalizować podejście „poczekaj i zobacz” do czasu rozwiązania niepewności związanej z konfliktem w Iranie” – powiedział Petar Atanasov, współdyrektor ds. badań i strategii państwowych w Gramercy Funds Management.
Możliwe dokręcenie
Rynki wschodzące nie są same. W zeszłym tygodniu można było także zaobserwować gwałtowne wycofywanie się z planów obniżek stóp procentowych przez Rezerwę Federalną USA.
Jednak zmiana ta wydaje się najbardziej wyraźna w Europie wschodzącej, gdzie ceny rynkowe dla Czech, Węgier i Polski wskazywały na przejście od łagodzenia do potencjalnego zaostrzenia w ciągu najbliższych sześciu miesięcy.
Decydenci w Polsce przyznali, że w ostatnich dniach pole manewru dla obniżek stóp procentowych zmniejszyło się, podczas gdy ich odpowiednicy na Węgrzech i w Czechach przyznali, że ryzyko i niepewność wynikają z konfliktu w Iranie.
Zależność od importu energii była ważnym czynnikiem, powiedział Juan Orts, ekonomista CEEMEA w Societe Generale.
„Na przykład w Europie Środkowej i Wschodniej kraje takie jak Polska i Węgry są dość wrażliwe na ceny ropy” – powiedział.
Analitycy twierdzą, że niepewne perspektywy dotyczące ropy naftowej i ogólnie wyższych cen energii stanowią sedno balansowania, przed którym stoją rynki wschodzące na całym świecie, podczas gdy banki centralne są zmuszone rozważać obawy związane z rosnącą presją cenową z wpływem na wzrost gospodarczy.
„To negatywny szok dla wzrostu gospodarczego” – powiedział James Lord, globalny dyrektor ds. strategii walutowej i rynków wschodzących w Morgan Stanley. „To rodzaj podatku od konsumpcji, który potencjalnie może spowodować, że banki centralne będą miały bardziej rygorystyczną politykę niż w innym przypadku, biorąc pod uwagę ryzyko inflacji”.
Opublikowano w Dawn, 12 marca 2026 r
