WARSZAWA: Unia Europejska powinna zakończyć sankcje na import rosyjskiej ropy i gazu, podjąć kroki w celu przywrócenia przepływu ropociągiem Przyjaźń i zakończyć wojnę na Ukrainie, aby uporać się z kryzysem energetycznym wynikającym z wojny w Iranie, powiedział w sobotę premier Słowacji Robert Fico.
Fico stwierdził w oświadczeniu po rozmowie telefonicznej z premierem Węgier Viktorem Orbanem, że UE powinna wznowić dialog z Rosją i zapewnić warunki, dzięki którym państwa członkowskie będą mogły pozyskać brakujące dostawy gazu i ropy ze wszystkich źródeł, w tym z Rosji.
Przywódcy Węgier i Słowacji wyróżniają się w UE pod względem utrzymywania stosunków z Moskwą.
Ceny ropy naftowej wzrosły od czasu, gdy 28 lutego rozpoczęły się amerykańskie i izraelskie ataki na Iran, wstrzymując dostawy z Zatoki Perskiej i powodując, co Międzynarodowa Agencja Energetyczna określiła jako największe zakłócenie dostaw ropy w historii. Kraje Europy Środkowej podjęły działania mające na celu złagodzenie skutków wysokich cen na stacjach benzynowych dla ludzi i przedsiębiorstw.
Do ostatniego kwartału 2025 r. UE importowała zaledwie 1 część swojej ropy z Rosji, ograniczając import od czasu inwazji Moskwy na Ukrainę na pełną skalę w 2022 r. Węgry i Słowacja były jedynymi dwoma krajami UE, które do 27 stycznia nadal importowały rosyjską ropę, kiedy Kijów oznajmił, że rosyjski atak dronów uderzył w wyposażenie rurociągów na Ukrainie, zakłócając dostawy rosyjskiej ropy.
Budapeszt i Bratysława oskarżyły Ukrainę o celowe opóźnianie napraw mających na celu wznowienie przepływu ropy rurociągiem Przyjaźń, co wywołało spór polityczny, w wyniku którego Węgry zablokowały pożyczkę UE dla Kijowa. Ukraina twierdzi, że naprawia ten problem tak szybko, jak to możliwe.
W sobotnim oświadczeniu Fico stwierdził, że nie wystarczy uporać się z kryzysem energetycznym jedynie na szczeblu krajowym.
Podatek od niespodzianek
Tymczasem, jak wynika z sobotniego pisma ministrów finansów do Komisji Europejskiej, pięć innych krajów Unii Europejskiej wzywa do wprowadzenia podatku od nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw energetycznych w reakcji na rosnące ceny paliwa.
Szef bloku ds. energii powiedział we wtorek, że rozważa przywrócenie środków stosowanych w ramach kryzysu energetycznego w 2022 r., w tym propozycji ograniczenia stawek sieciowych i podatków od energii elektrycznej.
W piątek ministrowie finansów Niemiec, Włoch, Hiszpanii, Portugalii i Austrii wspólnie wezwali do wprowadzenia podatku w całej UE. Takie działanie mogłoby pomóc w sfinansowaniu ulgi dla konsumentów w obliczu wysokich cen energii i być sygnałem, że „jesteśmy zjednoczeni i jesteśmy w stanie podjąć działania” – stwierdzili.
„Umożliwiłoby to sfinansowanie doraźnych ulg, zwłaszcza dla konsumentów, oraz ograniczenie rosnącej inflacji, bez dodatkowego obciążania budżetów publicznych” – napisali ministrowie.
„Wysłałoby to również jasny sygnał, że ci, którzy czerpią korzyści z konsekwencji wojny, muszą dołożyć wszelkich starań, aby zmniejszyć obciążenie ogółu społeczeństwa” – stwierdzili.
Zakłócenia rynku
W piśmie skierowanym do unijnego komisarza ds. klimatu Wopke Hoekstry ministrowie wskazali na wprowadzenie podobnego podatku nadzwyczajnego w 2022 r., aby zaradzić wysokim cenom energii. „Biorąc pod uwagę obecne zakłócenia rynku i ograniczenia fiskalne, Komisja Europejska powinna szybko opracować podobny ogólnounijny instrument w postaci wkładu opartego na solidnej podstawie prawnej” – napisali.
W piśmie nie podano szczegółów, jaki poziom podatku od nadzwyczajnych zysków proponują ministrowie ani na jakie spółki powinien on zostać obciążony.
Niemieckie Stowarzyszenie Paliw i Energii, które reprezentuje rafinerie i stacje benzynowe, stwierdziło, że wrażenie, że przedsiębiorstwa osiągają nieuzasadnione zyski, jest nieprawdziwe i że nie ma uzasadnienia dla wprowadzenia podatku od nadzwyczajnych zysków. „Naszym głównym celem jest utrzymanie dostaw paliw i paliw silnikowych w Niemczech w coraz trudniejszych warunkach” – napisano w przesłanym e-mailu oświadczeniu.
Szef bloku ds. energii powiedział we wtorek, że rozważa przywrócenie środków stosowanych w ramach kryzysu energetycznego w 2022 r., w tym propozycji ograniczenia stawek sieciowych i podatków od energii elektrycznej.
UE wprowadziła pakiet polityk nadzwyczajnych w 2022 r. po tym, jak Rosja odcięła dostawy gazu. Obejmowały one ogólnounijny górny limit cen gazu, podatek od nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw energetycznych oraz cele mające na celu ograniczenie popytu na gaz.
Opublikowano w Dawn, 5 kwietnia 2026 r
