Chroń nasze wiadomości przed reklamami i zaporami, przekazując darowiznę na wsparcie naszej pracy!
Notatki z Polski są prowadzone przez niewielki zespół redakcyjny i wydawane przez niezależną fundację non-profit, która utrzymuje się z datków naszych czytelników. Bez Waszego wsparcia nie możemy zrobić tego, co robimy.
Większość rządu w parlamencie przyjęła uchwałę, w której zobowiązała się do uwzględnienia woli środowiska sędziowskiego przy wyborze nowych członków organu odpowiedzialnego za powoływanie sędziów.
Posunięcie to stanowi „plan B” przyjęty przez rząd po zawetowaniu przez opozycyjnego prezydenta Karola Nawrockiego ustawy zmieniającej sposób wybierania członków Krajowej Rady Sądownictwa (KRS).
Sejm przyjął uchwałę, w której stwierdził, że Izba przy wyborze sędziów do Krajowej Rady Sądownictwa będzie brała pod uwagę wyniki wyborów dokonanych przez sędziów #PAPInformacje pic.twitter.com/vC9iqAtosY
— PAP (@PAPinformacje) 27 lutego 2026 r
Do 2017 r. większość członków KRS była wybierana przez samych sędziów. Jednak w tym samym roku dawny narodowo-konserwatywny rząd Prawa i Sprawiedliwości (PiS) zmienił system tak, że większość członków wybierali politycy.
Ten wpływ polityczny odebrał KRS niezależność i tym samym uczynił ją nielegalną, zgodnie z wieloma orzeczeniami sądów polskich i europejskich, a także wieloma organami eksperckimi i samymi polskimi sędziami.
Obecny rząd zobowiązał się do przywrócenia legitymizacji KRS w drodze ponownego wyboru większości członków przez sędziów. Pierwszą próbę zablokował jednak w 2024 r. ówczesny prezydent Andrzej Duda, sojusznik PiS, a następnie znowelizowaną ustawę zawetował w zeszłym tygodniu Nawrocki.
Pochodzący z opozycji prezydent @NawrockiKn zawetował rządowy projekt ustawy mający na celu zreformowanie organu sądowniczego w obliczu kryzysu praworządności w Polsce.
Argumentował, że wprowadzone środki po prostu spowodują jeszcze większy „chaos prawny” https://t.co/I7FHRKIoP1
— Notatki z Polski (@notesfrompoland) 19 lutego 2026
Oznacza to, że 19 z 25 członków KRS musi jeszcze zostać wybranych przez Sejm, potężniejszą izbę niższą parlamentu, na zasadach wprowadzonych przez PiS.
Ponadto dwóch członków wybiera Senat, jednego powołuje prezydent, a trzech kolejnych – prezes Sądu Najwyższego, minister sprawiedliwości i prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego – zasiada w tym organie ze względu na drugie zajmowane stanowisko.
Ponieważ 12 maja wygasają czteroletnie kadencje obecnych członków KRS, marszałek Sejmu miał na początku tego miesiąca obowiązek rozpocząć proces wyłaniania zastępców na dotychczasowych zasadach.
Sejm przyjął dziś uchwałę, która wpisuje się w rządowy „plan B”, który pozwoli sędziom odgrywać decydującą rolę w wyborze kandydatów do KRS, mimo że parlament miałby ich formalnie wybierać na mocy obowiązującego prawa.
W uchwale wskazano, że obecna KRS „nie jest organem niezależnym od innych organów”, gdyż jej sędziowie nie są przedstawicielami szerszego środowiska sędziowskiego ani wszystkich typów sądów.
Dodaje, że skoro „skuteczność przyjętych przez parlament zmian ustawowych uniemożliwiła odmowa ich podpisania przez prezydenta, szczególna odpowiedzialność za przywrócenie konstytucyjnych standardów KRS spoczywa na środowisku sędziowskim”.
W uchwale zapisano także, że Sejm „będzie uwzględniał w swoich decyzjach wyniki wyborów przeprowadzonych przez polskich sędziów w sposób powszechny i przejrzysty”.
Uchwała została przyjęta 237 głosami, głównie koalicji rządzącej, przeciw głosowało 199 posłów, głównie PiS i skrajnie prawicowej Konfederacji (Konfederacja).
Jak nad uchwałą głosowali posłowie z różnych klubów parlamentarnych (za, przeciw, nie głosowali). Źródło: Sejm
Jak podaje wiodący dziennik „Dziennik Gazeta Prawna”, prezesi dziesięciu z 11 sądów apelacyjnych w Polsce zadeklarowali gotowość pomocy w organizacji głosowań w sądownictwie.
Zgodnie z ich propozycją zgromadzenia sędziowskie miałyby głosować nad kandydatami, a Sejm wybierałby tych, którzy uzyskaliby największe poparcie.
„Chociaż wyboru sędziowskich członków KRS dokonaliby politycy, to przyjęcie przez Sejm nominacji wszystkich sędziów zapewniłoby, że taki organ spełniałby standardy konstytucyjne i gwarantował niezależność od władz politycznych” – napisali w oświadczeniu prezesi sądów.
Marszałek parlamentu rozpoczął proces wyboru nowych członków kluczowego organu sądowniczego, mimo że odbędzie się on na zasadach wprowadzonych przez poprzedni rząd, które obecne władze uważają za nielegalne https://t.co/6zw6ORLyMv
— Notatki z Polski (@notesfrompoland) 12 lutego 2026
Koalicja rządząca przekonuje, że reforma KRS jest konieczna dla zapewnienia pewności prawa, bo pod znakiem zapytania stoi około 3 tys. sędziów powołanych od czasu zmiany KRS przez PiS i setki tysięcy wydanych przez nich orzeczeń.
PiS bronił istniejącego modelu, twierdząc, że umożliwienie sędziom wybierania innych sędziów grozi utworzeniem zamkniętych sieci i słabą rozliczalnością demokratyczną.
„Sędziowie w KRS muszą mieć silną legitymację demokratyczną. Legitymację, która pochodzi od narodu, a nie od waszej wąskiej, hermetycznej grupy sędziów” – powiedział Sejmowi poseł PiS i były wiceminister sprawiedliwości Sebastian Kaleta, cytowany przez Dziennik Gazetę Prawną.
Uchwałę określił jako „zasłonę dymną” mającą na celu „całkowite polityczne przejęcie KRS”.
Piętnaście miesięcy od zmiany rządu kryzys praworządności w Polsce trwa – w rzeczywistości wielu Polaków uważa, że sytuacja się pogorszyła.@J_Jaraczewski wyjaśnia przyczyny kryzysu, jakie były jego skutki i jak można go rozwiązać https://t.co/7KOCURV3dU
— Notatki z Polski (@notesfrompoland) 17 marca 2025
Notatki z Polski są prowadzone przez niewielki zespół redakcyjny i wydawane przez niezależną fundację non-profit, która utrzymuje się z datków naszych czytelników. Bez Waszego wsparcia nie możemy zrobić tego, co robimy.
Źródło zdjęcia głównego: Sejm RP/X
Alicja Ptak jest zastępcą redaktora naczelnego Notatek z Polski i dziennikarką multimedialną. Pisała dla Clean Energy Wire i The Times oraz prowadzi własny podcast The Warsaw Wire na temat polskiej gospodarki i sektora energetycznego. Wcześniej pracowała dla Reutersa.
