Chroń nasze wiadomości przed reklamami i zaporami, przekazując darowiznę na wsparcie naszej pracy!
Notatki z Polski są prowadzone przez niewielki zespół redakcyjny i wydawane przez niezależną fundację non-profit, która utrzymuje się z datków naszych czytelników. Bez Waszego wsparcia nie możemy zrobić tego, co robimy.
Główna opozycja w Polsce, narodowokonserwatywna PiS, wydaliła jednego ze swoich senatorów Jacka Włosowicza po tym, jak skrytykował partię za podążanie w kierunku „nacjonalistycznym” i dążenie do zablokowania 44 miliardów euro pożyczek UE na wydatki na obronę.
W środowym wieczornym komunikacie rzecznik PiS Rafał Bochenek zarzucił Włosowiczowi, że jest „po stronie (premiera Donalda) Tuska”. Później partia potwierdziła, że został usunięty ze swojego klubu parlamentarnego.
Senator Jacek Włosowicz nie jest członkiem partii @pisorgpl od 2011 roku. Z jego dzisiejszych wypowiedzi jasno wynika, że mentalnie od dłuższego czasu stoi po stronie Tuska. Rolą parlamentarzysty jest działać na rzecz obywateli Polski i reagować, gdy dzieje się im krzywda.…
— Rafał Bochenek (@RafalBochenek) 18 marca 2026
Kontrowersje rozpoczęły się we wtorek, kiedy podczas wystąpienia w liberalnej telewizji TVN Włosowicz obszernie krytykował PiS, wyrażając rozczarowanie jego wysiłkami zmierzającymi do zablokowania Polsce dostępu do unijnego programu SAFE, który udziela pożyczek na preferencyjnych warunkach na wydatki na obronę.
Porównał to z tym, jak PiS sprawował władzę do 2023 r., a ówczesna opozycja popierała jego wydatki na obronę.
Powstający w 2001 roku PiS „miał być partią konserwatywną o szerokich podstawach” – stwierdził Włosowicz. „Ale niestety w ostatnich latach… staje się partią nacjonalistyczną”.
Program SAFE ma zapewnić Polsce pożyczki w wysokości 43,7 mld euro na wsparcie wydatków obronnych. Dziewiętnaście innych państw członkowskich również stara się o środki w ramach programu.
PiS argumentował jednak, że SAFE stanowi zagrożenie ze względu na brak przejrzystości w zakresie wydatkowania pieniędzy i warunków pożyczek. Ostrzega także, że program zapewniłby Brukseli większą kontrolę nad Polską, ponieważ mogłaby ona w każdej chwili zdecydować się na wstrzymanie przekazania pieniędzy.
Tymczasem część PiS wyrażała także zaniepokojenie faktem, że większość środków SAFE musi zostać wydatkowana w Europie, co ich zdaniem może zaszkodzić stosunkom ze Stanami Zjednoczonymi, kluczowym sojusznikiem i dostawcą sprzętu wojskowego.
Kiedy na początku miesiąca do parlamentu trafił rządowy projekt ustawy o realizacji programu SAFE, Włosowicz był jedynym senatorem PiS, który głosował za jego przyjęciem.
Choć projekt ustawy został zatwierdzony przez parlament, w zeszłym tygodniu zawetował go prezydent z ramienia PiS Karol Nawrocki. Zamiast tego zaproponował własną „suwerenną” alternatywę, w ramach której polski bank centralny dostarczałby taki sam poziom pieniądza.
Rząd i wielu ekspertów finansowych wyraziło jednak wątpliwości co do wykonalności planu Nawrockiego. Dzień po wecie prezydenta Tusk uruchomił „plan B”, który w dalszym ciągu pozwalałby Polsce na otrzymanie środków z UE SAFE, choć nie jest jasne, czy uda się je wszystkie wydać.
Polski rząd uruchomił „plan B”, mający na celu uzyskanie 44 miliardów euro pożyczek na wydatki obronne z unijnego programu SAFE po tym, jak wczoraj prezydent Nawrocki z ramienia opozycji zawetował ustawę mającą na celu ułatwienie finansowania https://t.co/NLVjLRift5
— Notatki z Polski (@notesfrompoland) 13 marca 2026
Włosowicz był członkiem PiS od 2002 do 2011 roku, pełniąc w tym czasie funkcję senatora i posła do Parlamentu Europejskiego. Jednak w 2011 roku opuścił partię i dołączył do separatystycznego ugrupowania prawicowego Jedna Polska (Solidarna Polska).
W latach 2015–2023 Wielka Polska (która później zmieniła nazwę na Suwerenna Polska) była częścią rządu koalicyjnego pod przewodnictwem PiS. Jednak w 2022 roku Włosowicz został wydalony ze Zjednoczonej Polski w wyniku sporu o lokalne kierownictwo i program partii.
Mimo to nadal zasiadał w klubie PiS, a w ostatnich wyborach parlamentarnych w 2023 r. został ponownie wybrany do Senatu z listy kandydata PiS. W 2024 r. bezskutecznie kandydował z listy PiS w wyborach europejskich.
Ogłaszając decyzję PiS o zawieszeniu Włosowicza i rozpoczęciu procesu usuwania go ze swojego klubu, Bochenek zauważył, że senator tak naprawdę nie jest członkiem tej partii od 2011 roku. „Z jego ostatnich wypowiedzi jasno wynika, że od dłuższego czasu mentalnie stoi po stronie Tuska” – dodał rzecznik.
W czwartek rano senator PiS Stanisław Karczewski potwierdził, że Włosowicz został usunięty z klubu partii.
A ja właśnie zadzwoniłem do @JWlosowicz i poinformowałem go o wykluczeniu z Klubu @pisorgpl pic.twitter.com/VwqNzM2uYq
— Stanisław Karczewski (@StKarczewski) 19 marca 2026 r
W czwartkowy poranek w rozmowie z Radiem Onet Włosowicz powiedział, że podtrzymuje swoje wcześniejsze uwagi.
„Powiedziałem to, bo w to wierzę. Myślę, że wszyscy widzimy… (że) prawica (partii) zyskała główny wpływ na swój przekaz medialny dotyczący jej charakteru. I ten charakter… zaczął się zmieniać w stronę partii nacjonalistycznej. „
W ostatnich miesiącach poparcie dla PiS w sondażach spadło do około 24% – najniższego wyniku tej partii od 2012 roku. W tym samym czasie dwie skrajnie prawicowe grupy opozycyjne, Konfederacja (Konfederacja) i Konfederacja Korony Polskiej (KKP), wzrosły do łącznego poparcia na poziomie około 21%.
Rodzi to pytanie, czy sam PiS powinien skierować się w stronę prawicy, aby zneutralizować wyzwanie. Jednak takie posunięcie groziłoby oddaniem centrum.
Poparcie dla PiS spadło do najniższego poziomu od 14 lat, w miarę jak partia zmaga się z wewnętrznymi podziałami, wzrostem popularności skrajnie prawicowych pretendentów, życiem w cieniu prezydenta Nawrockiego i niepopularnością w Polsce sojusznika PiS Donalda Trumpa, pisze @danieltilles1 https://t.co/QRScBpEQQG
— Notatki z Polski (@notesfrompoland) 2 marca 2026
Na początku tego miesiąca lider PiS Jarosław Kaczyński zasygnalizował takie posunięcie, wskazując na kandydata tej partii na premiera w przyszłorocznych wyborach parlamentarnych Przemysława Czarneka, twardogłowego konserwatystę.
Czarnek jest postrzegany jako postać, która może pozyskać poparcie części Konfederacji i KKP, a także osobę, która mogłaby z nimi potencjalnie współpracować w tworzeniu administracji pod przewodnictwem PiS po wyborach.
Decyzję tę skrytykował jednak Włosowicz, który w środę (zanim ogłoszono jego zawieszenie) powiedział portalowi Gazeta.pl, że „ma nadzieję, że partia wróci do głównego nurtu programu, że nie będzie tracić czasu na taktyczne poszukiwania wyborców skrajnej prawicy”.
Miesięczne średnie sondażowe dla głównych ugrupowań politycznych w Polsce (źródło: ewybory.eu)
Notatki z Polski są prowadzone przez niewielki zespół redakcyjny i wydawane przez niezależną fundację non-profit, która utrzymuje się z datków naszych czytelników. Bez Waszego wsparcia nie możemy zrobić tego, co robimy.
Źródło zdjęcia głównego: Jacek Włosowicz/Facebook
Daniel Tilles jest redaktorem naczelnym Notatek z Polski. Pisał o sprawach polskich dla szerokiej gamy publikacji, m.in. Foreign Policy, POLITICO Europe, EUobserver i Dziennika Gazety Prawnej.
