NARODY ZJEDNOCZONE: W tym roku Międzynarodowy Dzień Walki z Islamofobią nie pozostał niezauważony – głównie ze względu na rosnące napięcia na Bliskim Wschodzie i ich skutki na całym świecie.
Pakistan, który stał na czele rezolucji ONZ ustanawiającej to obchody z 2022 r., podkreślił, że nienawiść wobec muzułmanów nasila się na całym świecie, a retoryka polityczna, platformy cyfrowe i dyskurs głównego nurtu wzmacniają problem.
Obchody te mają miejsce w okresie zwiększonej niestabilności na świecie, zwłaszcza trwającego konfliktu z udziałem Iranu, który według analityków przyczynił się do nowego wzrostu narracji islamofobicznych.
Raporty wskazują na gwałtowny wzrost mowy nienawiści w Internecie i dehumanizującej retoryki wymierzonej w muzułmanów, podsycając szerszą atmosferę nietolerancji, na którą ONZ i kraje sojusznicze coraz częściej zwracają uwagę.
Obchodzony co roku 15 marca Międzynarodowy Dzień upamiętnia ofiary ataków na meczet w Christchurch, w których zginęło 51 wiernych.
Została wyznaczona przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych (ZO ONZ) w następstwie rezolucji wprowadzonej przez Pakistan w imieniu Organizacji Współpracy Islamskiej i przyjętej w drodze konsensusu.
Na wydarzeniu wysokiego szczebla ONZ w dniu 16 marca OIC potwierdziła, że islamofobia osiągnęła „bezprecedensowy” poziom, powołując się na jej normalizację w dyskursie politycznym i wzmocnienie dzięki nowym technologiom, w tym sztucznej inteligencji.
Podczas innego wydarzenia, także w siedzibie ONZ w Nowym Jorku, Sekretarz Generalny António Guterres nalegał, aby kraje „współpracowały” w celu stawienia czoła rosnącej fali nienawiści wobec muzułmanów. Wzywając do odrzucenia „narracji o strachu i wykluczeniu”, przestrzegł, że nawet „subtelne uprzedzenia” mogą „kształtować życie, podważać zaufanie i wysyłać jasny komunikat o tym, kto jest postrzegany jako należący, a kto nie”.
„Konsekwencje są boleśnie realne” – stwierdził, powołując się na molestowanie, zastraszanie, wandalizm, groźby i ataki wymierzone w muzułmanów i miejsca kultu jako „atak na wartości leżące u podstaw pokojowych, włączających społeczeństw na całym świecie”.
Przewodnicząca Zgromadzenia Ogólnego ONZ Annalena Baerbock podkreśliła rolę technologii w pogarszaniu się problemu. Platformy mające łączyć ludzi „przyspieszają obecnie rozprzestrzenianie się dezinformacji i uprzedzeń z niespotykaną dotąd szybkością” – stwierdziła, podkreślając, że przeciwstawienie się islamofobii jest niezbędne dla obrony „naszego wspólnego człowieczeństwa”.
Ambasador Arabii Saudyjskiej przy ONZ, Abdulaziz Alwasil, wezwał do podjęcia zdecydowanych środków międzynarodowych, podkreślając potrzebę silniejszej ochrony prawnej, edukacji i wzmocnionej współpracy między państwami w celu rozwiązania problemu dyskryminacji antymuzułmańskiej.
Türkiye, która była współorganizatorką wydarzenia ONZ, podkreśliła „wspólne i zdecydowane stanowisko przeciwko nietolerancji, dyskryminacji i przemocy wobec muzułmanów”, podkreślając potrzebę zbiorowych działań międzynarodowych.
Stały przedstawiciel Pakistanu przy ONZ, Asim Iftikhar Ahmad, ostrzegł, że „dzisiejsza islamofobia nie jest po prostu uprzedzeniem wobec religii”.
„To systematyczna stygmatyzacja narodu, oczernianie tożsamości i normalizacja wrogości wobec społeczności liczącej prawie dwa miliardy ludzi” – dodał.
Zauważył, że narracje te „przekładają się na wymierną dyskryminację, w tym bariery w zatrudnieniu, nierówny dostęp do edukacji oraz profilowanie w praktykach egzekwowania prawa i imigracji”.
Wysłannik pakistański nalegał, aby społeczność międzynarodowa „wykroczyła poza wyrażanie zaniepokojenia i podjęła zbiorowe i zdecydowane działania”, wspierając kompleksowy globalny plan działania na rzecz zwalczania islamofobii.
Globalne odpowiedzi
W Stanach Zjednoczonych debata na temat islamofobii nabrała w tym tygodniu nowego charakteru po tym, jak republikanin Andy Ogles z Tennessee wywołał kontrowersje, twierdząc, że muzułmanie „nie należą do społeczeństwa amerykańskiego”.
Obrońcy praw obywatelskich i prawodawcy Demokratów potępili to oświadczenie, uznając je za część niepokojącego trendu politycznej islamofobii.
Rząd USA wspierał także szersze wysiłki międzynarodowe, podkreślając, że ekstremizmu nie należy wiązać z żadną wiarą.
W Wielkiej Brytanii prawodawcy zareagowali, wprowadzając nowe środki. Parlament przyjął niedawno doradczą definicję wrogości antymuzułmańskiej, aby pomóc władzom identyfikować dyskryminację i eliminować ją w związku z rekordowym poziomem przestępstw z nienawiści – prawie 45 procent przestępstw z nienawiści na tle religijnym w roku kończącym się w marcu 2025 r. było skierowanych przeciwko muzułmanom.
Na szczeblu europejskim Rada Unii Europejskiej potwierdziła, że każda osoba ma prawo do praktykowania swojej religii lub przekonań bez dyskryminacji i przemocy.
Rada wezwała państwa członkowskie do podjęcia działań przeciwko nietolerancji oraz do promowania pokojowego współistnienia i wzajemnego szacunku.
