NARODY ZJEDNOCZONE: Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych (RB ONZ) przyjęła w poniedziałek jednomyślnie uchwałę przedłużającą mandat Misji Wsparcia ONZ w Afganistanie (Unama) do 17 czerwca 2027 r., podkreślając jednocześnie obawy związane z kryzysem humanitarnym w Afganistanie, zagrożeniem terroryzmem, sytuacją w zakresie praw człowieka i stabilnością regionalną.
Rezolucja, opracowana przez Chiny i przyjęta przez wszystkich 15 członków Rady Bezpieczeństwa ONZ, potwierdza centralną rolę ONZ we wspieraniu pokoju i stabilności w Afganistanie oraz w utrzymywaniu współpracy z faktycznymi władzami kraju i innymi zainteresowanymi stronami.
Chociaż Pakistan nie jest wymieniony z nazwy w tekście, kilka przepisów rezolucji ma bezpośrednie skutki dla Islamabadu, w szczególności w zakresie powrotów uchodźców, bezpieczeństwa regionalnego, współpracy antyterrorystycznej i powiązań gospodarczych.
Rada Bezpieczeństwa poleciła Unamie wsparcie wysiłków na rzecz stworzenia warunków sprzyjających „dobrowolnemu, bezpiecznemu, godnemu i trwałemu powrotowi oraz reintegracji osób wewnętrznie przesiedlonych i uchodźców”, co jest kwestią szczególnie istotną dla Pakistanu, który w dalszym ciągu przyjmuje dużą populację uchodźców afgańskich.
Rezolucja upoważnia także Unamę do ułatwiania dialogu z udziałem władz afgańskich, krajów regionalnych i szerszej społeczności międzynarodowej, potencjalnie tworząc dodatkowe wielostronne ramy dla regionalnego zaangażowania w Afganistanie.
Jeśli chodzi o kwestie bezpieczeństwa, Rada wyraziła „poważne zaniepokojenie obecnością grup terrorystycznych w Afganistanie, które w dalszym ciągu stanowią zagrożenie dla międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa” i potwierdziła znaczenie zwalczania terroryzmu w tym kraju.
Rada Bezpieczeństwa ONZ wezwała ponadto do współpracy regionalnej i międzynarodowej w celu zapobiegania nielegalnemu handlowi i destabilizującemu gromadzeniu broni strzeleckiej i lekkiej oraz przeciwdziałaniu temu nielegalnemu handlowi w Afganistanie i szerzej rozumianym regionie.
W rezolucji podkreślono znaczenie współpracy regionalnej i łączności oraz nakazano Unamie wspieranie wysiłków mających na celu promowanie pokoju, stabilności i rozwoju gospodarczego, czyli priorytetów, które kraje sąsiadujące, w tym Pakistan, wielokrotnie podkreślały w dyskusjach na temat przyszłości Afganistanu.
Rada Bezpieczeństwa wyraziła głębokie zaniepokojenie warunkami gospodarczymi i humanitarnymi w Afganistanie, uznając potrzebę wzmocnienia pomocy humanitarnej i wsparcia w zakresie podstawowych potrzeb ludzkich za kluczowe dla długoterminowej samodzielności kraju.
Powtórzyła znaczenie zapewnienia „pełnego, szybkiego, bezpiecznego i niezakłóconego dostępu pomocy humanitarnej wszystkim osobom potrzebującym w całym Afganistanie” i powierzyła Unamie zadanie koordynowania pomocy humanitarnej i wzmacniania współpracy między agencjami pomocowymi działającymi w kraju.
Misja miała także na celu wsparcie wysiłków na rzecz ułatwienia obywatelom Afganistanu dostępu do aktywów należących do Banku Centralnego oraz promowanie rozliczalności, przejrzystości i efektywnego wykorzystania pomocy.
Znaczna część rezolucji skupia się na prawach człowieka, w szczególności na sytuacji kobiet i dziewcząt.
Rada wyraziła „poważne zaniepokojenie rosnącą i powszechną erozją poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności, w szczególności kobiet i dziewcząt” i stwierdziła, że brak takich praw i wolności sprawia, że pokój, stabilność i dobrobyt w Afganistanie są nieosiągalne.
Wezwała do odwrócenia polityki i praktyk niezgodnych z międzynarodowymi zobowiązaniami Afganistanu w zakresie praw człowieka i wezwała do pełnego dostępu afgańskich kobiet pracujących dla Organizacji Narodów Zjednoczonych do obiektów ONZ na terenie całego kraju.
W rezolucji nakazano także Unamie promowanie włączającego, reprezentatywnego i partycypacyjnego zarządzania oraz wspieranie „pełnego, równego, znaczącego i bezpiecznego uczestnictwa kobiet”, a także udziału mniejszości, młodzieży i osób niepełnosprawnych.
Oprócz swoich obowiązków humanitarnych i politycznych Unama będzie nadal monitorować i składać sprawozdania na temat rozwoju sytuacji politycznej i bezpieczeństwa, warunków gospodarczych, praw człowieka, kwestii zarządzania, nielegalnej gospodarki, klęsk żywiołowych, niedoboru wody i wyzwań środowiskowych.
Rada Bezpieczeństwa ONZ zwróciła się do Sekretarza Generalnego ONZ o przedkładanie co trzy miesiące raportów na temat sytuacji w Afganistanie i realizacji mandatu Unamy.
Zwróciła się również o strategiczny przegląd misji do 31 marca 2027 r., mający na celu poprawę koordynacji działań ONZ w Afganistanie, wyeliminowanie powielania działań i zajęcie się wyzwaniami, które mogłyby utrudniać realizację jej mandatu.
Rada Bezpieczeństwa podkreśliła kluczowe znaczenie utrzymania obecności Unamy w całym Afganistanie i wezwała wszystkie zainteresowane strony w Afganistanie do zapewnienia bezpieczeństwa, ochrony i swobody przemieszczania się personelu Organizacji Narodów Zjednoczonych na terenie całego kraju.