Krótkoterminowe perspektywy dla Pakistanu pozostają ostrożne optymistyczne pomimo pojawiającego się ryzyka geopolitycznego, jak wynika z opublikowanej 31 marca aktualizacji gospodarczej i prognoz Ministerstwa Finansów.
W raporcie przestrzeżono jednak, że rosnące ceny ropy naftowej stanowią długoterminowe ryzyko dla rachunków importowych kraju i warunków makroekonomicznych.
Chociaż rząd podejmuje usilne wysiłki, aby stawić czoła bieżącym wyzwaniom, równie ważne są działania długoterminowe, które pozwolą skuteczniej zmniejszyć zależność od importowanej energii.
Przyznając, że niepewność pozostaje wysoka i wiele będzie zależeć od czasu trwania obecnego kryzysu, dr Manzoor Ahmad, arbiter handlowy przy Światowej Organizacji Handlu w Genewie, mówi o perspektywie długoterminowej: „Istnieje ostrożny optymizm, że zmiany w koszyku energetycznym Pakistanu w ciągu ostatniej dekady mogą pomóc złagodzić jego skutki, szczególnie w przypadku energii elektrycznej”.
Rosnące ubóstwo można skuteczniej ograniczyć poprzez przyspieszenie budowy i planowania ukierunkowanego na ochronę wody, rozwój rolnictwa i ochronę przeciwpowodziową
Ostrożny optymizm opiera się na faktycznych dotychczasowych wynikach różnych sektorów energii, a także na tym, co sugeruje dr Ahmad: „Realizacja spójnych polityk i ukierunkowanych inwestycji”.
Jak wynika z marcowego raportu perspektywicznego, pomimo ryzyka pogorszenia sytuacji w obliczu globalnej niepewności, najnowsze wskaźniki sugerują, że gospodarka jest lepiej przygotowana do absorpcji wstrząsów zewnętrznych i utrzymania ogólnej odporności w nadchodzących miesiącach.
Pakistan ma przed sobą znaczącą ścieżkę, jak napisał Ahmad w artykule w The Express Tribune zatytułowanym „Pakistan’s Energy Crossroads”, że aby zmniejszyć zależność od importowanej energii, „większe poleganie na energii wodnej, energii jądrowej, odnawialnych źródłach energii i krajowym węglu może bezpieczniej zaspokoić przyszły popyt i umożliwić Pakistanowi wyjście z powtarzającego się cyklu kryzysu gospodarczego napędzanego energią”.
Na przykład znacznie rozwinęła się energetyka wodna, której produkcja wzrosła z około 32 600 gigawatogodzin (GWh) do prawie 40 000 GWh w ciągu ostatniej dekady. Ahmed twierdzi ponadto, że potencjał dalszej ekspansji pozostaje znaczny; udział rosnącego krajowego węgla, zwłaszcza Thar, w elektroenergetyce sieciowej również wzrósł do ponad 11 procent.
Jednak inflacja wzrosła o 1,2 proc. w marcu do 7,3 proc. w stosunku do lutego, jak wynika z danych opublikowanych 1 kwietnia przez Pakistańskie Biuro Statystyczne. Dzień wcześniej Ministerstwo Finansów przewidywało inflację w przedziale od 7,5 do 8,5 proc. w tym samym miesiącu.
Poza tym Centrum Polityki Społecznej i Rozwoju (SPDC) szacuje, że 43,5% populacji Pakistanu (blisko 105 milionów pracowników) żyje poniżej progu ubóstwa. Artykuł badawczy SPDC zatytułowany „Empiryczne dowody wzrostu liczby ubóstwa w Pakistanie 2025” został upubliczniony w mediach 24 marca.
Kluczową kwestią jest to, że rządowi brakuje środków finansowych, aby zapewnić poziom pomocy potrzebny gospodarstwom domowym, aby zrównoważyć rosnące ceny energii i artykułów gospodarstwa domowego wynikające z kosztów utrzymania. W tej trudnej sytuacji województwa ostatecznie zgodziły się 30 marca na podział ciężaru dotacji do ropy naftowej przenoszonej na lokalnych konsumentów w formule Komisji Finansów Kraju.
Co jednak ważniejsze, rosnące ubóstwo można skuteczniej ograniczyć poprzez przyspieszenie budowy i planowania ukierunkowanego przede wszystkim na ochronę wody, rozwój rolnictwa, ochronę przeciwpowodziową, bezpieczeństwo żywnościowe i łagodzenie skutków suszy.
Analitycy Dawn pokazują, że niedawne ujawnienie Narodowego Planu Działań na rzecz Suszy (NDAP) pokazuje, że Pakistan w końcu uznał suszę za wyzwanie strukturalne, a nie epizodyczną katastrofę. NDAP zapewnia ramy działania w oparciu o to uznanie.
W paśmie Kirthar i na pustyni Thar małe tamy są postrzegane jako skuteczne modele oszczędzania wody, a co za tym idzie, ograniczania ubóstwa na ich obszarze dowodzenia. Urzędnicy twierdzą, że poziom wody pod gruntem, który spadał w zastraszającym tempie z 200 do 250 stóp, obecnie wzrósł do 40–50 metrów w miejscu budowy tam. Oprócz wody potrzebnej do uprawy roślin, warzyw i paszy dostęp do wody pitnej uzyskują także ludzie i zwierzęta gospodarskie.
Ponadto szereg małych zapór często skutkuje skierowaniem z rzeki większego strumienia niż w przypadku dużej tamy. Małe tamy – tradycyjnie definiowane jako tamy o wysokości około 25 metrów – które są odpowiednio zaprojektowane, mają również pewne cechy, których nie mają duże tamy. Można je zaprojektować tak, aby omijały osady, zmniejszając wpływ na reżim strumienia. Jednak utrzymujące się zakłócenia w przepływach w dole rzeki i osadach mogą mieć negatywny wpływ na ekosystem rzeczny, zmniejszając odporność systemu rzecznego.
Rząd Pendżabu zatwierdził budowę 17 nowych małych tam w całej prowincji na początku 2026 r., aby zapobiec przewidywanemu wzrostowi opadów o 28%.
Na początku 2025 r. rząd Khyber Pakhtunkhwa aktywnie budował 36 małych tam, aby poprawić magazynowanie wody, nawadnianie i wzrost gospodarczy, a osiem projektów zostało już ukończonych.
Budowa małych tam w Beludżystanie stanowi część wielofazowego programu federalnego mającego na celu budowę 100 małych tam w celu rozwiązania problemu bezpieczeństwa wodnego i poprawy nawadniania, przy czym oczekuje się znacznych postępów w czwartym i piątym etapie do końca bieżącego roku. Ukończono co najmniej 64 małe tamy, a pozostałych 36 znajduje się na końcowym etapie realizacji, aby osiągnąć cel na rok 2026. Według najnowszego dostępnego raportu w Sindh trwa budowa 31 małych tam.
Opublikowano w Tygodniku Biznes i Finanse Dawn, 6 kwietnia 2026 r
