W środę zmarł Michael Tilson Thomas, czołowy amerykański dyrygent od pół wieku, który kierował orkiestrami w Buffalo, Miami, Londynie i San Francisco, a jednocześnie komponował. Miał 81 lat.
Tilson Thomas przeszedł operację guza mózgu w 2021 r. i wznowił karierę, a w lutym 2025 r. powiedział, że guz powrócił. Swój ostatni koncert z San Francisco Symphony poprowadził w kwietniu 2025 r., a zmarł w swoim domu w San Francisco, powiedziała rzeczniczka Connie Shuman.
Tilson Thomas otrzymał 39 nominacji do nagrody Grammy, zdobywając 12, i znalazł się w gronie laureatów nagrody Kennedy Center Honors w 2019 r.
„Ma to zawierać różne intrygujące, pociągające i kwestionujące rzeczy, które usłyszysz przy pierwszym przesłuchaniu” – powiedział o muzyce klasycznej w wywiadzie dla Associated Press w 2004 roku. „Ale ze swej natury skrywa wiele innych tajemnic i wiele innych perspektyw znacznie bliżej swojej klatki piersiowej, o których istnieniu zaczynasz zdawać sobie sprawę dopiero po wielokrotnym słuchaniu”.
Tilson Thomas urodził się 21 grudnia 1944 r. w Los Angeles w rodzinie zafascynowanej sztuką. Jego ojciec, Ted, był producentem w nowojorskim Mercury Theatre Company, następnie pracował w Los Angeles w branży filmowej i telewizyjnej. Jego matka, Roberta, kierowała badaniami w Columbia Pictures. Jego dziadkowie, Bessie i Boris Thomashefsky, byli pionierami amerykańskiego teatru jidysz.
W młodym wieku grał na pianinie i studiował na Uniwersytecie Południowej Kalifornii. Do czasu uzyskania dyplomu w 1967 roku współpracował z Pierrem Boulezem, Aaronem Coplandem, Igorem Strawińskim i Karlheinzem Stockhausenem.
„Nie rzucam lekko słowem geniusz, ale rzucam je w stronę Michaela. Przypomina mnie w tym wieku, z tą różnicą, że wie więcej ode mnie” – powiedział dyrygent Leonard Bernstein dla magazynu New York Times dla profilu z 1971 roku. „Nie tylko muzyka, ale także funkcje mózgu, cerebrologia, fizyka, biochemia”.
Tilson Thomas był współdyrektorem muzycznym, a następnie dyrektorem muzycznym kalifornijskiego festiwalu Ojai na przełomie lat 60. i 70. XX wieku. Był asystentem na niemieckim festiwalu w Bayreuth w 1966 r., zdobył nagrodę Koussevitzky’ego w Tanglewood Music Center w 1968 r., a w 1969 r. został asystentem dyrygenta Bostońskiej Orkiestry Symfonicznej.
Tilson Thomas zadebiutował w Nowym Jorku w Filharmonii w Lincoln Center 22 października 1969 roku, zastępując w połowie koncertu schorowanego Williama Steinberga. Tilson Thomas poprowadził Koncert na skrzypce, wiolonczelę i orkiestrę Roberta Starera oraz Till Eulenspiegel Straussa.
Michael Tilson Thomas w 2019 r. Zdjęcie: Ron Sachs/UPI/Shutterstock
„Wysoki, szczupły młody mężczyzna wszedł na scenę z atmosferą ogromnej pewności siebie i autorytetu i pokazał, że ta pewność siebie nie była mylna” – napisał w „The Times” krytyk Harold C. Schonberg. „On naturalnie podchodzi do tej muzyki, czego można się spodziewać po absolwentie Tanglewood i uczniu Pierre’a Bouleza”.
Tilson Thomas został głównym gościnnym dyrygentem Boston Symphony Orchestra od 1972 do 1974, dyrektorem muzycznym Buffalo Philharmonic od 1971 do 1979 oraz głównym gościnnym dyrygentem Los Angeles Philharmonic od 1981 do 1985.
Pomógł założyć New World Symphony w Miami w 1987 r. i pełnił funkcję dyrektora artystycznego do 2021 r. Był głównym dyrygentem London Symphony Orchestra w latach 1988–1995 oraz dyrektorem muzycznym San Francisco Symphony w latach 1995–2020.
Tilson Thomas ma na swoim koncie m.in. Grace (1988), Cztery preludia o zabawkach wiatru (2015–16) i Medytacje o Rilkem (2019).
Jego mąż, Joshua Robison, zmarł 22 lutego podczas rekonwalescencji po upadku, jakiego doznał w sierpniu ubiegłego roku. Poznali się podczas gry w orkiestrze gimnazjum w North Hollywood (od czasu przemianowania na Walter Reed Middle School), zostali partnerami w 1976 r., a pobrali się w 2014 r.
Ogłaszając, że jego ostatni koncert odbędzie się w San Francisco 26 kwietnia 2025 r., podczas spóźnionych obchodów 80. urodzin, Thomas wydał oświadczenie, w którym przyznał się do swojej śmiertelności.
„W tym momencie wszyscy możemy powiedzieć stare powiedzenie show-biznesu: «To już koniec»” – powiedział. „Koda to element muzyczny na końcu kompozycji, który zamyka cały utwór. Długość kodu może być bardzo różna. Koda mojego życia jest hojna i bogata. „
