NARODY ZJEDNOCZONE: Grupy terrorystyczne w coraz większym stopniu wykorzystują sztuczną inteligencję, szyfrowane platformy i waluty cyfrowe, przekształcając globalne zagrożenie w zjawisko bardziej zdecentralizowane i trudniejsze do wykrycia.
Tendencje te omówiono podczas panelu zorganizowanego przez Stałe Przedstawicielstwo Pakistanu we współpracy z Biurem Narodów Zjednoczonych ds. Zwalczania Terroryzmu (UNOCT) w siedzibie ONZ w Nowym Jorku, podczas którego dyplomaci, eksperci ds. bezpieczeństwa i naukowcy badali wyłaniające się wzorce globalnego terroryzmu.
Według panelistów zmiana ta rozszerzyła zasięg siatek ekstremistycznych poza tradycyjne strefy konfliktu, umożliwiając zdalną rekrutację, propagandę i finansowanie za pośrednictwem ekosystemów internetowych, które działają ponad granicami i często poza kontrolą regulacyjną.
Zbieżność tych narzędzi z rosnącym ekstremizmem ideologicznym – w tym z ruchami skrajnie prawicowymi w społeczeństwach zachodnich – dodatkowo komplikuje wysiłki na rzecz zdefiniowania terroryzmu i jego zwalczania, ponieważ luźno zorganizowane grupy działają bez wyraźnego przywództwa i ograniczeń geograficznych.
Stały przedstawiciel Pakistanu przy ONZ, Asim Iftikhar Ahmad, powiedział, że krajobraz zagrożeń „szybko ewoluuje”, wskazując na „ksenofobię, rasizm i nietolerancję religijną, a także luki w globalnej architekturze antyterrorystycznej i systemach sankcji”.
Podkreślił także wyzwania stojące przed rządami w zakresie regulacji platform mediów społecznościowych i zapewniania odpowiedzialności firm technologicznych działających w różnych jurysdykcjach.
Pełniący obowiązki zastępcy sekretarza generalnego UNOCT Alexander Zouev powiedział, że terroryzm stał się „wielobiegunowy i wyrafinowany”, podkreślając potrzebę działań zapobiegawczych w celu zajęcia się zagrożeniami związanymi ze sztuczną inteligencją, szyfrowanymi usługami i zasobami cyfrowymi.
Inni mówcy, w tym stały przedstawiciel Chin Fu Cong, koordynator ONZ ds. monitorowania sankcji Colin Smith i ekspert ds. praw człowieka Fionnuala Ní Aoláin, zwrócili uwagę na rosnące niewłaściwe wykorzystanie technologii informatycznych, w tym mediów społecznościowych, narzędzi sztucznej inteligencji i zasobów wirtualnych, do celów propagandy, rekrutacji i finansowania.
Eksperci zauważyli, że choć tradycyjne metody finansowania nadal dominują, grupy terrorystyczne coraz częściej eksperymentują z kryptowalutami i portfelami cyfrowymi. Korzystanie z platform szyfrowanego przesyłania wiadomości i sieci internetowych do dezinformacji i koordynacji również utrudniło wykrywanie.
Uczestnicy zwrócili także uwagę na utrzymujące się zagrożenia ze strony grup bojowników działających w Afganistanie i poza nim, w tym Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), Armii Wyzwolenia Beludżystanu (BLA) i jej Brygady Majeed, Islamskiego Ruchu Wschodniego Turkiestanu (ETIM) i Państwa Islamskiego – Prowincja Chorasan (ISIL-K). W Afryce grupy takie jak Jama’at Nasr al-Islam wal Muslimin (JNIM) uznano za kluczowych aktorów powodujących niestabilność w regionie Sahelu.
W dyskusji podkreślono także rosnące wykorzystanie przestrzeni niezarządzanych i niestabilnych państw jako baz operacyjnych w połączeniu z narzędziami cyfrowymi umożliwiającymi globalną koordynację bez scentralizowanych struktur dowodzenia. Pilna potrzeba regulowania przestrzeni internetowej wzrosła od czasu takich incydentów, jak strzelanina w meczecie w Christchurch, które pokazały, jak można w czasie rzeczywistym wzmacniać ataki na całym świecie.
Spotkanie ma miejsce w czasie, gdy Zgromadzenie Ogólne ONZ dokonuje przeglądu swojej globalnej strategii zwalczania terroryzmu, a państwa członkowskie znajdują się pod presją dostosowania polityki do coraz bardziej złożonego i opartego na technologii środowiska zagrożeń.
Pakistan, który obecnie zasiada w Radzie Bezpieczeństwa ONZ na lata 2025–2026, uznał zwalczanie terroryzmu za kluczowy priorytet i opowiada się za kompleksowym podejściem łączącym środki bezpieczeństwa z wysiłkami mającymi na celu wyeliminowanie pierwotnych przyczyn konfliktów i niestabilności.
