• Urzędnicy amerykańscy twierdzą, że usługi bankowe, transportowe i ubezpieczeniowe mające ułatwić sprzedaż zostaną również wznowione • Szwajcaria wstrzyma podpisanie porozumienia pokojowego w górskim kurorcie Burgenstock • Blokada morska USA w Ormuz „zniesiona” po doniesieniach Iranu o przepływających statkach • Umowa przewiduje fundusz odbudowy Teheranu o wartości 300 miliardów dolarów, opłacony przez sąsiednie państwa Zatoki Perskiej
WASZYNGTON: Stany Zjednoczone pozwolą Iranowi na natychmiastowe rozpoczęcie sprzedaży ropy i paliwa na mocy protokołu ustaleń (MoU) osiągniętego przez obie strony w celu zakończenia wojny, powiedział we wtorek wyższy rangą urzędnik amerykański.
„Iran będzie mógł uzyskać korzyści wynikające z protokołu ustaleń jedynie pod warunkiem, że będzie przestrzegał wszystkich punktów, na które zgodził się, włączając rezygnację z broni nuklearnej, neutralizację wzbogaconego materiału i niezakłócanie swobodnego przepływu żeglugi w Cieśninie Ormuz” – powiedział agencji Reuters urzędnik.
Źródło podało, że postanowienie o zniesieniu sankcji na sprzedaż irańskiej ropy naftowej wchodzi w życie po podpisaniu umowy w tym tygodniu i obejmuje również usługi, w tym bankowość, transport i ubezpieczenia ułatwiające sprzedaż.
Sytuacja nastąpiła po ogłoszeniu przez ministra spraw zagranicznych Iranu, że nadchodzące negocjacje zostaną podzielone na dwa etapy.
Pierwszy etap, który według informacji Szwajcarii rozpocznie się w piątek w szwajcarskim górskim kurorcie Burgenstock, obejmie takie kwestie, jak stan Cieśniny Ormuz, blokada morska Stanów Zjednoczonych oraz odbudowa po amerykańsko-izraelskim bombardowaniu infrastruktury Iranu, Al Jazeera zacytowała wypowiedź Abbasa Araghchiego.
Późniejszy etap negocjacji obejmie kwestie nuklearne i złagodzenie sankcji, które zostaną rozstrzygnięte w ostatecznym porozumieniu – dodał.
Ten niezwykle luksusowy kurort, położony wysoko nad Jeziorem Czterech Kantonów w środkowej Szwajcarii, jest trudno dostępny, z trzech stron ma wodę, dzięki czemu można go łatwo zabezpieczyć.
Jak podało szwajcarskie ministerstwo spraw zagranicznych, lokalizacja „została zaproponowana przez mediatorów pakistańskich i katarskich, a także Stany Zjednoczone i Iran”.
Pojawiają się szczegóły
We wtorek zaczęły pojawiać się szczegóły tymczasowego porozumienia USA i Iranu o zakończeniu wojny na Bliskim Wschodzie, a Donald Trump oświadczył, że wykluczy ono broń nuklearną dla Teheranu.
Przejściowe porozumienie ma przedłużyć o kolejne 60 dni niepewne zawieszenie broni ogłoszone w kwietniu i ponownie otworzyć Cieśninę Ormuz, którą Iran skutecznie zablokował od czasu ataku USA i Izraela na Iran w lutym.
Prezydent USA powiedział, że w tekście porozumienia wyraźnie stwierdza się, że Teheran nie będzie posiadał broni nuklearnej, a pełne porozumienie zostanie upublicznione podczas formalnej uroczystości za kilka dni.
„Iran chce to zrobić” – powiedział Trump reporterom o kolejnej fazie negocjacji z Iranem.
„Muszą wrócić do interesów, a relacje są teraz normalizowane, więc myślę, że wszystko pójdzie dość szybko”. Wcześniej opisał tę umowę jako „mur broni nuklearnej” dla Iranu.
Prezydent Iranu Masoud Pezeshkian napisał w poniedziałek w mediach społecznościowych, że porozumienie przejściowe stanowi „ważny krok” w kierunku zaprzestania walk, ale zauważył, że ostateczne porozumienie w sprawie trwałego rozejmu „jeszcze nie nabrało kształtu”.
Urzędnicy amerykańscy i irańscy twierdzą, że umowa może ostatecznie przynieść Iranowi znaczne korzyści gospodarcze w postaci zniesienia sankcji i odmrożenia zagranicznych aktywów. Mogłaby także utworzyć fundusz odbudowy o wartości 300 miliardów dolarów, opłacany przez sąsiednie państwa Zatoki Perskiej, w których znajdują się amerykańskie bazy wojskowe i które zostały dotknięte atakami Iranu podczas wojny.
Urzędnicy amerykańscy, wypowiadając się pod warunkiem zachowania anonimowości, powiedzieli, że Iran będzie musiał spełnić żądania USA, aby nigdy nie budować broni nuklearnej i odciąć wsparcie dla bojówek takich jak Hezbollah w Libanie, aby uzyskać te korzyści.
Urzędnicy irańscy, którzy zawsze zaprzeczali zamiarowi zbudowania broni nuklearnej, twierdzą, że niewiele się poddali, zgadzając się na wznowienie rozmów dyplomatycznych na temat irańskiego programu wzbogacania uranu, które zostały przerwane przez wojnę.
Blokada morska zostaje złagodzona
Obie strony twierdzą, że Cieśnina Ormuz, przez którą zwykle odbywa się około jednej piątej światowego handlu ropą i skroplonym gazem ziemnym, będzie otwarta od piątku.
Wiceminister spraw zagranicznych Iranu twierdzi, że dwumiesięczna blokada morska Stanów Zjednoczonych w irańskich portach została zniesiona przed planowanym formalnym podpisaniem porozumienia kończącego wojnę.
“Zniesienie blokady było czymś, co podkreślaliśmy od samego początku. Teraz się rozpoczęło, a blokada została zniesiona przed formalnym podpisaniem”, zaplanowanym na piątek, powiedział irański wiceminister spraw zagranicznych Majid Takht-Ravanchi.
We wtorek irańska telewizja państwowa również poinformowała o operacjach mających na celu zniesienie blokady morskiej, podkreślając jednocześnie, że statki muszą nadal współpracować z irańską Gwardią Rewolucyjną.
Stwierdzono, że tankowce i inne statki wznowiły żeglugę po porozumieniu z USA, co wydaje się stanowić złagodzenie blokady morskiej Waszyngtonu.
Stany Zjednoczone oświadczyły, że cieśnina będzie dostępna bezpłatnie przez 60 dni i oczekują, że postanowienie to stanie się częścią ostatecznego porozumienia. Iran zasugerował, że zachowa kontrolę nad cieśniną wraz z Omanem. Spedytorzy twierdzą, że powrót do normalnego ruchu będzie stopniowy.
Trump powiedział w poniedziałek, że statki zaczynają wypływać z cieśniny. Powiedział, że zostanie „całkowicie” ponownie otwarty, gdy tylko porozumienie zostanie podpisane w piątek.
Jednak tropiciele morscy wskazali, że żegluga tą krytyczną drogą wodną pozostaje ograniczona. We wtorek o godzinie 15:00 GMT platforma śledząca Kpler wykryła zaledwie cztery przeprawy statków przewożących surowce.
„Cieśnina Ormuz w dalszym ciągu funkcjonuje poniżej normalnego poziomu handlowego, pomimo sygnałów o postępie dyplomatycznym” – powiedział Kpler w programie X.
Liban
Konflikt między Izraelem a Hezbollahem w Libanie, w wyniku którego wysiedlono 1,2 miliona ludzi, pozostaje kolejną komplikacją.
Iran stwierdził, że porozumienie wymaga całkowitego zaprzestania działań wojennych w tym kraju, ale Netanjahu powiedział, że Izrael zatrzyma swoje siły w południowym Libanie i zachowa prawo do reagowania na ataki Hezbollahu.
Trump wyraził frustrację z powodu izraelskiej kampanii wojskowej, mówiąc we wtorek, że „nie jest zadowolony” ze sposobu, w jaki Izrael sobie poradził. Izrael nie brał bezpośredniego udziału w rozmowach pokojowych z Iranem.
We wtorek przewodniczący irańskiego parlamentu Mohammad Bagher Ghalibaf powiedział swojemu libańskiemu odpowiednikowi Nabihowi Berriemu, że Izrael musi wycofać się z okupowanych obszarów Libanu.
„Mieszkańcy południowego Libanu muszą wrócić do swoich domów” – dodał Ghalibaf w poście na swoim kanale Telegram.
Opublikowano w Dawn, 17 czerwca 2026 r