Premier Keir Starmer w poniedziałek złożył rezygnację ze stanowiska, torując drogę siódmemu przywódcy Wielkiej Brytanii w ciągu dekady.
Zwracając się do prasy przed Downing Street 10, Starmer powiedział, że przyjmie decyzję swojej partii z „dobrą łaską” i udzieli swojemu następcy swego jednoznacznego i pełnego wsparcia.
Niecałe dwa lata po tym, jak Starmer odniósł miażdżące zwycięstwo w wyborach, które obiecało położyć kres chaotycznej polityce Wielkiej Brytanii, jedno ze źródeł podało, że spędził weekend zastanawiając się, czy ustąpić, czy walczyć w rywalizacji o przywództwo.
„Keir lubi myśleć o różnych rzeczach” – podało źródło pod warunkiem zachowania anonimowości.
Budowanie ciśnienia miesiącami
Narastające od miesięcy zagrożenie dla Starmera gwałtownie wzrosło w piątek, kiedy Burnham, burmistrz Greater Manchester, zdecydowanie wygrał wybory parlamentarne i opowiadał się za powrotem do Westminsteru, pokonując kandydata partii Reform UK Nigela Farage’a, która od ponad roku przewodzi ogólnokrajowym sondażom opinii publicznej.
Zwycięstwo to dało legislatorom Partii Pracy nadzieję, że Burnham – zawodowy polityk znany ze swoich umiejętności komunikacyjnych – może odmienić losy partii, która straciła poparcie za Starmera, a której wskaźniki popularności spadły do najniższego spośród wszystkich brytyjskich przywódców.
Jednak powszechnie oczekiwana zmiana lidera nie jest pozbawiona ryzyka. Poza stwierdzeniem, że kraj potrzebuje fundamentalnych zmian i obniżenia kosztów życia, Burnham musi jeszcze jasno określić swoje podejście do spraw zagranicznych, gospodarki i obronności.
Podobnie jak Starmer mógł stwierdzić, że nie ma dużego pola manewru, otoczony przez inwestorów z rynku obligacji sprzeciwiających się jakimkolwiek dodatkowym pożyczkom i w obliczu wściekłego elektoratu, który uważa, że kraj nie funkcjonuje prawidłowo.
Wielka Brytania ma już najwyższe koszty pożyczek w Grupie Siedmiu bogatych krajów ze względu na wysokie zadłużenie i spłaty odsetek, lata anemicznego wzrostu gospodarczego, wysiłki na rzecz cięcia wydatków i potrzebę inwestowania w obszarach takich jak obrona.
Inwestorzy, z którymi rozmawiała agencja Reuters, byli podzieleni co do tego, czy Burnham, który we wrześniu ubiegłego roku powiedział, że Wielka Brytania musi „wykroczyć poza to uzależnienie od rynków obligacji”, uszanuje potrzebę uspokojenia rynków.
Od tego czasu stwierdził, że został wprowadzony w błąd.
„Naszym zdaniem premier Burnham odziedziczyłby niepewną sytuację fiskalną z kilkoma narzędziami umożliwiającymi wprowadzenie znaczących zmian” – stwierdzili w piątek ekonomiści Citibanku.
Starmer zobowiązał się stawić czoła każdemu wyzwaniu
Starmer powiedział w piątek, że wystartuje w każdym formalnym konkursie na przywództwo Partii Pracy, który będzie starał się go zastąpić.
Były minister zdrowia Wes Streeting również powiedział, że ma poparcie 81 legislatorów Partii Pracy potrzebnych do wzięcia udziału w wyścigu o przywództwo, ale jedna z wyższych rangą osobistości w partii stwierdziła, że wierzy, że Streeting może zawrzeć układ z Burnhamem, przyznając mu wyższą rolę, jeśli nie będzie brał udziału w konkursie.
Choć zespół Starmera wierzy, że jego miażdżąca wygrana w wyborach krajowych w 2024 r. daje mu mandat do pozostania na tym stanowisku do 2029 r., minister biznesu Peter Kyle powiedział w niedzielę, że premier zastanawia się nad „wyzwaniami politycznymi, przed którymi stoi obecnie”.
Gdyby Starmer ogłosił w poniedziałek harmonogram swojego odejścia z podium na Downing Street, byłby kolejnym liderem, który to zrobił. Jeśli mu się to uda, Burnham zostanie siódmym premierem Wielkiej Brytanii od czasu głosowania w sprawie Brexitu za opuszczeniem Unii Europejskiej, które odbyło się 10 lat temu w tym tygodniu.
Ten poziom rotacji – najwyższy w Wielkiej Brytanii od prawie dwóch stuleci – podkreśla walkę o utrzymanie poparcia wyborców rozgniewanych na kolejne niepowodzenia w poprawie standardów życia, usług publicznych i walce z nielegalną imigracją.
Polityczna grupa doradcza Eurasia stwierdziła, że najlepszym rozwiązaniem byłoby oświadczenie Starmera o ustąpieniu we wrześniu, co umożliwiłoby mu udział w lipcowym szczycie dotyczącym resetu między Wielką Brytanią a Unią Europejską i dałoby Burnhamowi czas na przygotowanie się do objęcia rządu.
Więcej do naśladowania.