• Premier rozmawia z władcą Kataru, gubernatorem Tabuku; podkreśla potrzebę ochrony rozmów przed „spoilerami”; nalega, aby utrzymać dynamikę, aby osiągnąć „pomyślny wynik” • Premier Kataru w Omanie w celu omówienia statusu Ormuz; Trump upiera się, że połączenie pozostanie bezpłatne. Niewykluczony kolejny szczyt mający na celu naprawienie stosunków między Iranem a państwami Zatoki Perskiej; Ghalibaf wzywa do „współistnienia” • MAEA przeprowadza inspekcje obiektów jądrowych w miarę jak Teheran łączy dostęp do ostatecznego porozumienia i złagodzenia sankcji
ISLAMABAD: Premier Shehbaz Sharif miał w środę nadzieję na pomyślne zakończenie procesu pokojowego między USA a Iranem pomimo wysiłków negocjatorów mających na celu zapewnienie trwałego zakończenia wojny, która ogarnęła region Zatoki Perskiej po atakach amerykańsko-izraelskich na Iran 28 lutego.
Podczas oddzielnych rozmów telefonicznych premier rozmawiał z władcą Kataru, szejkiem Tamimem bin Hamadem Al Thanim i gubernatorem prowincji Arabii Saudyjskiej, księciem Fahdem Bin Sultanem Bin Abdulazizem Al Saudem, przy czym głównym tematem rozmów był dialog między USA a Iranem.
Według Biura Premiera premier Shehbaz odebrał telefon od członka rodziny królewskiej Kataru, w którym Doha wyraził uznanie dla wysiłków dyplomatycznych Pakistanu, które doprowadziły do podpisania protokołu ustaleń w Islamabadzie (MoU) między USA a Iranem. Wyraził pełne poparcie Kataru dla wysiłków pokojowych Pakistanu.
Obaj przywódcy wyrazili zadowolenie z pierwszej rundy rozmów na szczeblu technicznym, która odbyła się w Burgenstock w Szwajcarii, i stwierdzili, że aby negocjacje zakończyły się sukcesem, należy utrzymać pozytywną dynamikę.
W oświadczeniu dodano również, że obaj przywódcy zgodzili się, że ważne byłoby zabezpieczenie rozmów przed krytykami. Dzień wcześniej minister spraw zagranicznych Ishaq Dar powiedział, że Izrael „prawie wykoleił” rozmowy swoimi atakami w Libanie.
Premier ponowił zaproszenie skierowane do władcy Kataru do złożenia wizyty w Pakistanie. W odpowiedzi Al Thani wyraził chęć złożenia wizyty w Pakistanie jeszcze w tym roku w celu omówienia współpracy dwustronnej i rozwoju regionalnego.
Niezależnie od tego premier odebrał także telefon od gubernatora Tabuk, księcia Fahda, w którym saudyjski urzędnik pochwalił niezwykłe wysiłki dyplomatyczne Pakistanu na rzecz zapewnienia porozumienia między USA i Iranem. Premier powiedział, że wysiłki pokojowe Pakistanu mają na celu zapewnienie pokoju i stabilności w regionie, przy wsparciu zaprzyjaźnionych krajów, w tym Arabii Saudyjskiej.
Oczekuje się, że rozmowy między USA i Iranem zostaną wznowione w przyszłym tygodniu, jednak data i miejsce tych rozmów nie zostały potwierdzone. Obie strony nadal jednak wydają sprzeczne oświadczenia w wielu kwestiach.
Według prezydenta USA Donalda Trumpa Iran zapewnił go, że od statków w Cieśninie Ormuz nie będą pobierane żadne opłaty. Nie sprecyzował, czy zapewnienia te pozostaną w mocy po 60-dniowym okresie negocjacyjnym.
W komentarzach dla mediów po obiedzie z senatorami republikańskimi Trump powiedział: „Iran zgadza się na wszystko, czego chcę, a oni muszą. W przeciwnym razie po prostu wrócimy i zrobimy, co musimy”.
Zaledwie dzień wcześniej Iran i Oman omawiały pobieranie opłat w istotnej cieśninie. Cieśnina Ormuz, przez którą zwykle przepływa około 20 procent światowych zasobów ropy naftowej i skroplonego gazu ziemnego, została zamknięta przez Iran po ataku USA i Izraela. Iran zniósł blokadę w ramach porozumienia podpisanego w zeszłym tygodniu z USA, które przedłużyło trwające zawieszenie broni o 60 dni i zawarło protokół ustaleń mający na celu trwałe zakończenie wojny.
Gulf rozmawia o Hormuzie
Premier Kataru szejk Mohammed bin Abdulrahman Al Thani udał się w środę do Omanu, aby rozpocząć rozmowy między państwami Zatoki Perskiej, Irakiem i Iranem w Cieśninie Ormuz, podała AFP, powołując się na anonimowego dyplomatę.
„Premier Kataru udał się do Maskatu w ramach przygotowań do rozmów między Iranem, krajami Zatoki Perskiej i Irakiem na temat operacji w Cieśninie Ormuz” – powiedział dyplomata AFP, twierdząc, że dyskusje były oddzielone od negocjacji USA-Iran.
Dyplomata wyjaśnił, że kraje Zatoki Perskiej będą nalegać na swobodę żeglugi przez cieśninę i nienakładanie opłat za tranzyt, podczas gdy Iran ma zażądać opłaty za usługi w zakresie ochrony środowiska i bezpieczeństwa za przekroczenie kluczowej drogi wodnej. Oczekiwano, że Pakistan, który wraz z Katarem pośredniczył w rozmowach amerykańsko-irańskich, również zostanie zaangażowany w regionalne dyskusje w sprawie Hormuz.
Oczekiwano także osobnego szczytu między krajami Zatoki Perskiej i potencjalnie z innymi regionalnymi sąsiadami Iranu w celu naprawienia stosunków w Arabii Saudyjskiej. Oddzielne rozmowy na temat pojednania między krajami Zatoki Perskiej a Iranem, które mają się odbyć w Riyadzie, mogłyby obejmować także innych regionalnych sąsiadów, powiedział dyplomata, nie podając daty szczytu.
Nuklearny spór
Oprócz Hormuza kolejnym kluczowym punktem spornym jest irański program nuklearny. Prezydent USA Donald Trump powiedział we wtorek, że Teheran „w pełni i całkowicie zgodził się” zezwolić inspektorom ONZ na powrót do kraju, ale Iran oświadczył, że nie ma takiego zamiaru.
Kontrowersje pogłębiły się w środę po tym, jak szef organu nadzoru nuklearnego ONZ, Rafael Grossi, powiedział, że organ nadzoru ONZ przeprowadzi inspekcje w Iranie wkrótce po tymczasowym porozumieniu pokojowym. „Inspekcje rzeczywiście się odbędą” – powiedział szef Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) Grossi na konferencji prasowej w Japonii, a nagranie audio MAEA umieściła w Internecie. „Już wkrótce będziemy pracować nad warunkami – datami, procedurami i miejscami” – powiedział o rozmowach z Teheranem.
Wiceminister spraw zagranicznych Iranu Kazem Gharibabadi odpowiedział, że obecnie nie ma planów udzielenia dostępu do zaatakowanych obiektów nuklearnych lub materiałów nuklearnych. Powiedział, że takie kwestie zostaną rozwiązane jedynie w ramach ostatecznego porozumienia z Waszyngtonem i po „praktycznych krokach” w celu zniesienia amerykańskich sankcji nałożonych na Iran.
„Punkt 8 tego protokołu ustaleń wyraźnie stwierdza, że działania nuklearne, które będą prowadzone w odniesieniu do materiałów i obiektów nuklearnych, będą nadzorowane przez MAEA, co jest napisane pogrubionymi literami” – powiedział Grossi. “Oczywiście, aby to zrobić, będziemy musieli dokonać inspekcji… Więc tak się stanie. Oczywiście, jeśli oni (Iran) będą chcieli przestrzegać porozumienia. Jeśli nie chcą (nie chcą), to inna sprawa. “
Wyglądało na to, że Teheran zaprzeczył komentarzom Grossiego. „Szum medialny nie może być wykorzystywany do narzucania faktów w terenie” – napisał Gharibabadi w X, wskazując, że ustalenia dotyczące inspekcji nadal zależą od postępów w negocjacjach w sprawie zniesienia sankcji.
„Oświadczenie o porażce”
Tymczasem Iran nazwał porozumienie kończące wojnę na Bliskim Wschodzie „deklaracją porażki Ameryki”, a jego główny negocjator Bagher Ghalibaf stwierdził, że bezpieczeństwo na Bliskim Wschodzie muszą zapewnić kraje królowania. „Widzimy przyszłość regionu nie w konfrontacji, ale w interakcji i nie w eliminacji, ale we współistnieniu” – powiedział Ghalibaf.
„Porozumienie w Islamabadzie nie było wynikiem nacisków i przymusu, ale raczej wynikiem oporu i autorytetu dzielnego narodu irańskiego” – powiedział.
Jednak Trump powiedział reporterom na Kapitolu, że Stany Zjednoczone wygrywają wojnę w Iranie. Powiedział: “Wojna przebiega bardzo dobrze. Jak wiecie, wygrywamy zdecydowanie. Iran idzie na bardzo duże ustępstwa. Zobaczymy, co się stanie – ale był bardzo, bardzo, bardzo potężny. “
Pomimo tych twierdzeń prezydent USA podczas spotkania z szefem NATO Markiem Rutte w Gabinecie Owalnym powiedział mu, że został „zawiedziony” przez członków sojuszu transatlantyckiego, którzy nie poparli jego wojny z Iranem. “Byliśmy zawiedzeni. W ogóle nie potrzebowaliśmy pomocy. Zburzyliśmy (Iran) dosłownie w pierwszym tygodniu, ale byłoby miło, gdyby powiedzieli: «Chcielibyśmy pomóc»” – dodał.
Opublikowano w Dawn, 25 czerwca 2026 r