WASZYNGTON: Prelegenci podczas godzinnego sympozjum na Kapitolu zauważyli we wtorek, że gest Pakistanu mający na celu pośredniczenie w pokoju między Stanami Zjednoczonymi a Iranem, w obliczu niedawnej eskalacji działań wojennych między Waszyngtonem a Teheranem, odzwierciedla rosnące zaufanie do dyplomatycznej roli Islamabadu w sporach regionalnych.
Odnosząc się do niedawnej konfrontacji wojskowej USA–Iran – która obejmowała bezpośrednie ataki i działania odwetowe, które zwiększyły napięcia w Zatoce Perskiej – uczestnicy zauważyli, że działania Pakistanu podkreśliły jego chęć odegrania stabilizującej roli w regionie już obciążonym wieloma konfliktami.
Mówcy argumentowali, że na Pakistan, kraj rozwijający się liczący ponad 250 milionów mieszkańców, położony w strategicznie wrażliwym regionie graniczącym z Afganistanem, Iranem, Indiami i blisko Zatoki Perskiej, należy patrzeć poza wąską perspektywą bezpieczeństwa. Zauważyli, że kraj ten ma dużą diasporę w Stanach Zjednoczonych, rosnącą i wykształconą klasę średnią, znaczne zasoby naturalne i potencjał nuklearny – czynniki, które czynią go ważnym graczem regionalnym.
Zauważyli, że położenie geograficzne konsekwentnie kształtuje strategiczne wybory Islamabadu i ogranicza jego potencjał gospodarczy, gdyż rozwój sytuacji w państwach sąsiadujących bezpośrednio wpływa na perspektywy jego bezpieczeństwa i wzrostu.
Sympozjum zatytułowane „Stany Zjednoczone i Pakistan: przeszłość, teraźniejszość i przyszłość” zostało zorganizowane przez Klub Kongresowy Pakistanu i odbyło się zgodnie z Regulaminem Chatham House. Prawie czterogodzinnej sesji przewodniczyli współprzewodniczący Klubu Tom Suozzi i Jack Bergman we współpracy z Ambasadą Pakistanu.
W poście w mediach społecznościowych kongresman Tom Suozzi powiedział, że eksperci zebrali się, „aby dokonać przeglądu historii, bezpieczeństwa i wymiaru gospodarczego dwustronnych stosunków Pakistanu–USA oraz pomóc w budowaniu lepszej przyszłości”.
Departament Stanu USA z zadowoleniem przyjął zorganizowanie sympozjum. W osobnym poście zastępca sekretarza stanu ds. Azji Południowej i Środkowej Paul Kapur zauważył, że pozytywny rozwój stosunków między Pakistanem a USA za kadencji prezydenta Donalda Trumpa pomógł w promowaniu wzajemnie korzystnych partnerstw w sektorach gospodarki, w tym w sektorach minerałów.
Ambasador Pakistanu w Stanach Zjednoczonych, Rizwan Saeed Sheikh, powiedział, że wyjątkowe położenie geostrategiczne Pakistanu nadaje mu znaczenie zarówno na poziomie regionalnym, jak i globalnym. Zauważył, że Pakistan odegrał pierwszoplanową rolę w walce z terroryzmem i poniósł znaczące ofiary na rzecz pokoju w regionie i na świecie. Dodał, że Pakistan pozostaje gotowy do dalszego odgrywania pełnej roli w promowaniu międzynarodowego pokoju i stabilności.
W dyskusjach na temat historii stosunków dwustronnych zauważono, że stosunki USA–Pakistan ewoluowały cyklicznie – okresy bliskiej współpracy, po których często następują fazy braku zaufania lub rozczarowania.
Uczestnicy zaobserwowali, że zaangażowanie często było kształtowane przez względy dotyczące krajów trzecich, w szczególności rozwój sytuacji z udziałem Indii, Afganistanu i Chin, co komplikowało wysiłki na rzecz zbudowania stałego, długoterminowego partnerstwa.
Panowała powszechna zgoda co do tego, że stosunki czasami stawały się nadmiernie transakcyjne, motywowane raczej bezpośrednimi potrzebami geopolitycznymi niż zinstytucjonalizowaną współpracą.
Prelegenci podkreślili, że oba kraje odniosłyby korzyści dzięki jaśniejszym oczekiwaniom i ramom wykraczającym poza koordynację bezpieczeństwa wynikającą z kryzysu.
Dyskusje na temat bezpieczeństwa skupiały się na obecnym środowisku zagrożeń w Pakistanie. Uczestnicy zauważyli, że grupy bojowników stały się bardziej rozdrobnione i posiadają większe możliwości technologiczne, działają ponad granicami i stwarzają wyzwania nie tylko dla regionów przygranicznych, ale potencjalnie dla głównych ośrodków miejskich.
Podkreślili, że chociaż operacje wojskowe pozostają ważne, trwała walka z terroryzmem wymaga silniejszych cywilnych instytucji egzekwowania prawa i praworządności.
Napięcia między Indiami a Pakistanem uznano za ciągłe źródło ryzyka regionalnego. Nawet po wprowadzeniu ustaleń w sprawie zawieszenia broni uczestnicy przestrzegli, że poważny incydent terrorystyczny może wywołać kolejny kryzys między dwoma sąsiadami posiadającymi broń nuklearną.
Niektórzy ostrzegali, że obie strony ryzykują nadmiernym skupieniem się na gotowości wojskowej zamiast inwestować w mechanizmy zapobiegania kryzysom.
W dyskusji zbadano także stosunki Pakistanu z Chinami. Chociaż współpraca wojskowa między Pekinem a Islamabadem pozostaje silna, współpraca gospodarcza przyniosła mieszane rezultaty. Wysokie oczekiwania wobec korytarza gospodarczego Chiny–Pakistan nie zawsze przekładały się na spójne wyniki, a zagrożenia dla bezpieczeństwa zagranicznego personelu stwarzały dodatkowe komplikacje.
Uczestnicy zauważyli, że Pakistan nie dąży do wyłącznej zależności od jednego partnera i nadal ceni współpracę ze Stanami Zjednoczonymi.
Współpraca gospodarcza stała się głównym tematem sympozjum. Uczestnicy argumentowali, że przyszłość stosunków USA–Pakistan musi przejść od interakcji opartych na pomocy w kierunku handlu i inwestycji. Pakistan opisano jako posiadający znaczny potencjał w zakresie minerałów krytycznych, energii odnawialnej, technologii informatycznych i usług cyfrowych.
Mówiono jednak, że inwestorzy zachowują ostrożność ze względu na nieprzewidywalność polityki, obawy podatkowe, przeszkody biurokratyczne i słabe mechanizmy rozstrzygania sporów. Uczestnicy podkreślili, że inwestorzy zagraniczni wymagają stabilności regulacyjnej, niezawodnej infrastruktury, przygotowanych i akceptowalnych przez banki projektów oraz pewności, że kontrakty będą egzekwowane uczciwie i skutecznie.
Przytoczono przykłady zainteresowania Stanów Zjednoczonych pakistańskim sektorem minerałów, a uczestnicy zauważyli, że społeczności lokalne często pozytywnie reagują, gdy projekty są zgodne z jasnymi standardami międzynarodowymi. Jednocześnie podkreślili, że przyciągnięcie trwałego kapitału zagranicznego wymagałoby reform strukturalnych, ograniczenia korupcji, silniejszych ram arbitrażu i większej pewności prawa.
W przerwie między panelami wydarzenie podkreślało także wysiłki na rzecz rozwiązania problemu pracy niewolniczej w pakistańskim przemyśle cegielni. Odniesiono się do rodzin uwięzionych w niewoli długów pokoleniowych oraz do niedawnych środków legislacyjnych i administracyjnych mających na celu reformy i modernizację. Uczestnicy podkreślili, że współpraca między instytucjami rządowymi, społeczeństwem obywatelskim i partnerami międzynarodowymi jest niezbędna do wyeliminowania praktyk wyzysku w pracy.
Na zakończenie dyskusji prelegenci stwierdzili, że współpraca między Stanami Zjednoczonymi a Pakistanem nie jest opcjonalna, biorąc pod uwagę wielkość, populację i rolę geopolityczną obu krajów. Podkreślili, że chociaż współpraca w zakresie bezpieczeństwa pozostaje konieczna, stosunki muszą zostać rozszerzone, aby objąć handel, inwestycje, edukację i rozwój instytucjonalny.
Na zakończenie prelegenci określili trzy powtarzające się tematy: znaczenie współpracy antyterrorystycznej i stabilność regionalna; centralna rola Pakistanu w dynamice regionalnej obejmującej Chiny, Indie, Afganistan i Iran; oraz potrzebę pogłębienia zaangażowania gospodarczego.
Uczestnicy wyrazili ostrożny optymizm, że może wyłonić się bardziej stabilne i produktywne partnerstwo, jeśli obie strony utrzymają trwałe zaangażowanie, przyjmą realistyczne oczekiwania i będą realizować praktyczne reformy. Panowała powszechna zgoda co do tego, że podobne dialogi należy kontynuować w celu wzmocnienia relacji określanych jako złożone, konsekwentne i ewoluujące.
