ISLAMABAD: Tempo wzrostu gospodarczego w rozwijających się krajach Azji i Pacyfiku spadło do 4,6 procent w 2025 r. i według prognoz spadnie do 4 procent w 2026 r., ponieważ niekorzystne skutki sytuacji na Bliskim Wschodzie wywierają wpływ na ceny energii, łańcuchy dostaw i popyt zewnętrzny ze względu na konflikt na Bliskim Wschodzie, jak wynika z nowego raportu Organizacji Narodów Zjednoczonych z poniedziałku.
W wydaniu „Badanie gospodarczo-społeczne Azji i Pacyfiku” z 2026 r. sugeruje się, że kraje regionalne muszą w większym stopniu polegać na popycie krajowym i regionalnym, a jednocześnie uważnie zarządzać przechodzeniem na czystą energię, aby uniknąć krótkoterminowych zakłóceń gospodarczych i społecznych.
Z corocznego badania opublikowanego przez Komisję Regionalną ONZ ds. Azji i Pacyfiku (UN-ESCAP) wynika, że średni wzrost gospodarczy w regionie spowolnił do 4,6 proc. w 2025 r. z 4,8 proc. w 2024 r. i 5,3 proc. w 2023 r.
Zakładając jednak, że konflikt na Bliskim Wschodzie nie potrwa dłużej niż kilka miesięcy, a częściowa deeskalacja i złagodzenie napięć nastąpi w dalszej części 2026 roku, w badaniu wskazano, że średni wzrost gospodarczy w 2027 roku może przyspieszyć do 4,3 proc.
W alternatywnym scenariuszu przedłużającego się konfliktu wzrost gospodarczy mógłby być znacznie niższy niż obecnie prognozuje się, a inflacja byłaby wyższa.
Zgodnie z tym scenariuszem gwałtowny wzrost cen towarów i kosztów transportu, a także zakłócenia w łańcuchu dostaw spowodują gwałtowny wzrost inflacji i stóp procentowych; słabszy popyt światowy osłabi eksport towarów, przekazy pieniężne i turystykę; a późniejsza utrata miejsc pracy i pogorszenie nastrojów na rynku zaszkodzą wydatkom konsumentów, inwestycjom przedsiębiorstw i wzrostowi gospodarczemu.
Tymczasem przestrzeń dla dodatkowego wsparcia fiskalnego zmniejszyła się ze względu na wysoki poziom długu publicznego i obciążenia związane z jego obsługą w wielu krajach.
Trzy główne ryzyka pogorszenia sytuacji to dalsza intensyfikacja niedawnego konfliktu na Bliskim Wschodzie, ponowna eskalacja napięć w handlu światowym oraz globalna niestabilność finansowa wynikająca z gwałtownego pogorszenia się obecnie optymistycznych światowych perspektyw dla sektorów zaawansowanych technologii.
W raporcie ONZ podkreślono ponadto, że konieczne jest proaktywne, skoordynowane i innowacyjne kształtowanie polityki gospodarczej, aby przetrwać obecne niezwykłe czasy naznaczone wzrostem konfliktów i osłabieniem multilateralizmu oraz światowego porządku gospodarczego opartego na zasadach.
Aby utrzymać wzrost gospodarczy i zapewnić stabilność makroekonomiczną, decydenci powinni dążyć do przyjęcia pakietu „szybkich zwycięstw”, a jednocześnie wiarygodnych polityk, które zapewniają natychmiastowy impuls gospodarczy bez zwiększania postrzeganego ryzyka makroekonomicznego i ryzyka dla suwerenności, a jednocześnie wspierają pracowników i obywateli znajdujących się w trudnej sytuacji.
Z badania wynika, że kraje rozwijające się Azji i Pacyfiku również muszą zintensyfikować wysiłki, aby spełnić swoje ambicje w zakresie ochrony środowiska i klimatu. Z ekonomicznego punktu widzenia jest to ważne, ponieważ czynniki środowiskowe i klimatyczne wpływają na dobrobyt społeczno-gospodarczy w złożony i wieloaspektowy sposób.
W kontekście mniej sprzyjającego światowego otoczenia gospodarczego, perspektyw wolniejszego wzrostu gospodarczego i nierównego postępu w rozwoju wewnątrz kraju, ważnym pytaniem jest zatem, w jaki sposób region może wspierać dobrobyt społeczno-gospodarczy w drodze przejścia na gospodarkę zrównoważoną środowiskowo.
Chociaż przejście na gospodarkę zrównoważoną środowiskowo ma charakter rozległy, badanie przeprowadzone w 2026 r. koncentruje się na przejściu w sektorze energetycznym od paliw kopalnych w stronę czystej i odnawialnej energii.
Sektor energetyczny odpowiada za 75% emisji gazów cieplarnianych w regionie, a przewiduje się dalszy wzrost udziału paliw kopalnych w dostawach energii pierwotnej. Odwrócenie tej tendencji ma zatem kluczowe znaczenie dla przejścia w kierunku gospodarki zrównoważonej środowiskowo, jak podkreślono w raporcie UN-ESCAP.
W ankiecie przedstawiono trzyetapowe podejście, określające priorytetowe cele transformacji energetycznej; równoważenie transformacji energetycznej i dobrobytu społeczno-gospodarczego; oraz ocenę wykonalności wariantów strategicznych. W raporcie podkreślono cele polegające na zmniejszeniu zależności od paliw kopalnych; wspierać czystą i odnawialną energię; poprawić efektywność energetyczną; oraz zapewnić powszechny dostęp do nowoczesnych usług energetycznych.
Stwierdzając, że udana transformacja musiałaby jednocześnie zapewnić stabilność makroekonomiczną, trwały wzrost gospodarczy i dobrobyt ludzi, z badania wynika, że kraje rozwijające się regionu Azji i Pacyfiku również muszą wzmóc wysiłki, aby spełnić swoje ambicje w zakresie ochrony środowiska i klimatu.
Z ekonomicznego punktu widzenia jest to ważne, ponieważ czynniki środowiskowe i klimatyczne wpływają na dobrobyt społeczno-gospodarczy w złożony i wieloaspektowy sposób – stwierdzono.
„Aby przezwyciężyć wyzwania związane z ekonomią polityczną, rządy powinny zbudować legitymację dla transformacji energetyki, dostosować harmonogram reform do cykli politycznych i umocnić dynamikę poprzez utworzenie nowych beneficjentów, jak sugeruje badanie. Jasne zrozumienie żywotnych interesów państwa, rynku i społeczeństwa, zmieniającej się równowagi sił i ustaleń instytucjonalnych może pomóc rządom w budowaniu koalicji i przeprowadzaniu długotrwałych reform” – wynika z badania.
W badaniu podkreślono, że potrzebne jest proaktywne, skoordynowane i innowacyjne kształtowanie polityki gospodarczej, aby poradzić sobie z niezwykle wysokim poziomem globalnej niepewności gospodarczej oraz kontekstem naznaczonym odwrotem multilateralizmu i porządku gospodarczego opartego na zasadach oraz wzrostem konfliktu. Odbudowując przestrzeń fiskalną, władze fiskalne powinny przyjąć pakiet polityk przynoszących szybkie korzyści, które wspierają bezbronne grupy ludności.
