ISLAMABAD: Kontrowersyjny irański polityk i przebywający na wygnaniu architekt „bankructwa wodnego”, Kaveh Madani, został wybrany do „Sztokholmskiej Nagrody Wodnej” w związku z trwającą wojną amerykańsko-izraelską z Iranem za przekształcenie swoich przełomowych badań w globalną politykę, dyplomację i działania informacyjne przy skrajnym ryzyku osobistym i złożoności politycznej.
Podczas specjalnej ceremonii, która odbyła się w środę w siedzibie UNESCO w Paryżu, z okazji Światowego Dnia Wody, profesor Madani, dyrektor Uniwersyteckiego Instytutu Wody, Środowiska i Zdrowia ONZ – think tanku ONZ ds. wody – został laureatem Sztokholmskiej Nagrody Wodnej 2026, która zostanie oficjalnie wręczona przez króla Szwecji Karola XVI Gustawa 2 sierpnia podczas Światowego Tygodnia Wody w Sztokholmie.
Profesor Madani (44 l.) jest najmłodszym laureatem w 35-letniej historii nagrody, pierwszym urzędnikiem ONZ i pierwszym byłym politykiem irańskim, który został aresztowany w Iranie pod zarzutem szpiegostwa dla sieci wywiadowczej Stanów Zjednoczonych i Izraela, który dostąpił tego zaszczytu.
Stockholm Water Prize to najwyższe, światowe uznanie za niezwykłe osiągnięcia w działaniach związanych z wodą. Często nazywana „Wodną Nagrodą Nobla” jest najbardziej prestiżową nagrodą wodną przyznawaną corocznie osobie lub organizacji za wybitny wkład w zrównoważone wykorzystanie i ochronę zasobów wodnych.
Kaveh Madani udał się na wygnanie po oskarżeniu go o szpiegostwo na rzecz CIA, Mossadu i MI6
Urodzony w Teheranie w 1981 r. Kaveh Madani uzyskał tytuł licencjata w dziedzinie inżynierii lądowej na Uniwersytecie w Tabriz, po czym przeniósł się do Szwecji – przyszłej siedziby swojej nagrody – aby ukończyć tytuł magistra w dziedzinie zasobów wodnych na Uniwersytecie w Lund. Później uzyskał stopień doktora na Uniwersytecie Kalifornijskim w Davis i prowadził badania podoktoranckie na Uniwersytecie Kalifornijskim w Riverside, zanim został adiunktem na Uniwersytecie Centralnej Florydy w USA.
Mając około 30 lat, Madani był członkiem wydziału Imperial College w Londynie, uznanego za światowej klasy analityka systemów z doświadczeniem w modelowaniu matematycznym złożonych systemów człowiek-woda w celu wspierania kształtowania polityki. Jego interdyscyplinarna i innowacyjna praca na styku hydrologii, nauk decyzyjnych i ekonomii przyniosła mu już w młodym wieku prestiżowe nagrody.
W 2017 r. na zaproszenie rządu Iranu podjął niebezpieczną decyzję o opuszczeniu pracy w Londynie i objęciu funkcji zastępcy wiceprezydenta Iranu i zastępcy szefa irańskiego Departamentu Środowiska. Jego posunięcie było postrzegane jako „symbol nadziei” na powrót irańskiej diaspory i powstanie patriotycznego naukowca zaangażowanego w ratowanie środowiska w swoim kraju.
Kadencja Madaniego w rządzie była równie wpływowa, jak i krótka. Kiedy jednak zaangażował opinię publiczną w krajowe kampanie na rzecz ochrony środowiska, które zaprojektował, wykorzystując swoje umiejętności w zakresie teorii gier, został oskarżony o wykorzystywanie projektów dotyczących wody i ochrony środowiska jako przykrywki dla szpiegostwa dla CIA, Mossadu i MI6. Był celem twardogłowych zwolenników, podczas gdy media państwowe określiły go „wodnym terrorystą” i „bioterrorystą”. Kwestionowali także motywy, dla których zachęcał Parlament do ratyfikacji Porozumienia paryskiego – traktatu, który ich zdaniem stanowił „poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego”.
Był wielokrotnie aresztowany i przesłuchiwany. Jego przyjaciele, działacze na rzecz ochrony przyrody, zostali uwięzieni, a jeden z nich, dr Kavous Seyed-Emami, irańsko-kanadyjski profesor uniwersytetu, zmarł w areszcie w podejrzanych okolicznościach.
Kilka tygodni później Madani został zmuszony do wygnania. Po miesiącach życia w ukryciu przyjął stanowisko akademickie na Uniwersytecie Yale, nadal opowiadając się za swoimi uwięzionymi przyjaciółmi.
Opublikowano w Dawn, 19 marca 2026 r
