Izrael i Liban przedłużyły niepewne zawieszenie broni o trzy tygodnie, oznajmił w czwartek prezydent Donald Trump, podczas gdy Stany Zjednoczone wstrzymywały się w negocjacjach z Iranem w sprawie zakończenia wojny na Bliskim Wschodzie.
Trump ogłosił przedłużenie rozejmu podczas spotkań z ambasadorami obu krajów i pomimo niedawnych izraelskich ataków w Libanie i nowego ostrzału rakietowego ze strony Hezbollahu, co nie było częścią rozmów w Waszyngtonie.
„Myślę, że są bardzo duże szanse na pokój. Myślę, że powinien być łatwy” – powiedział Trump reporterom w czwartek. Pierwotny rozejm miał wygasnąć w niedzielę.
Mimo to prezydent USA powiedział wcześniej, że nie spieszy mu się z zakończeniem wojny z Iranem, dodając, że „zegar tyka” dla republiki islamskiej, gdy na Bliski Wschód przybył trzeci amerykański lotniskowiec.
Irańskie media doniosły o wybuchach nad stolicą Teheranu, pierwszych od czasu wejścia w życie zawieszenia broni w wojnie na Bliskim Wschodzie dwa tygodnie temu.
Nie jest jasne, co było przyczyną eksplozji, chociaż izraelskie źródło bezpieczeństwa powiedziało AFP, że ich kraj nie uderza obecnie w Iran.
Tymczasem potencjalne rozmowy pokojowe w Pakistanie wisiały na włosku i nic nie wskazywało na powrót do dyplomacji, która mogłaby zakończyć impas w Cieśninie Ormuz.
Od czasu zawieszenia broni Stany Zjednoczone i Iran skupiły się na Cieśninie Ormuz – drodze wodnej, którą zwykle przepływa jedna piąta światowego eksportu ropy i skroplonego gazu ziemnego. Iran skutecznie go zamknął w odwecie za wojnę.
„Mam cały czas na świecie, ale Iran nie. Zegar tyka!” – poinformował Trump w mediach społecznościowych.
Trump, który w czwartek wykluczył użycie broni nuklearnej przeciwko Iranowi, wcześniej nakazał Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych zniszczyć każdą irańską łódź przyłapaną na układaniu min w Ormuz.
„Strzelaj i zabijaj”
Lotniskowiec USS George HW Bush przybył na Bliski Wschód, poinformowało w czwartek wojsko USA, zwiększając liczbę ogromnych amerykańskich okrętów wojennych działających w regionie do trzech.
Jak wynika z postów Centralnego Dowództwa USA (Centcom), w czwartek na Morzu Czerwonym działał drugi przewoźnik, a trzeci również znajduje się w regionie.
Irańska państwowa agencja informacyjna IRNA podała, że w zachodnim Teheranie słychać było „odgłosy wystrzałów obrony powietrznej”, natomiast agencja informacyjna Mehr poinformowała, że w kilku częściach stolicy uruchomiono systemy obrony powietrznej, aby odeprzeć „wrogie cele”.
Wcześniej siły amerykańskie weszły na pokład statku na Oceanie Indyjskim, który przewoził ropę z Iranu, a wyższy rangą urzędnik irański powiedział, że Teheran zgromadził pierwsze wpływy z opłat pobieranych za transport przez cieśninę.
Trump powiedział, że „nakazał Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych ostrzeliwać i zabijać każdą łódź, niezależnie od tego, czy są to małe łodzie… to jest umieszczanie min na wodach Cieśniny Ormuz”.
Tymczasem minister obrony Izraela Israel Katz powiedział: „czekamy na zielone światło od Stanów Zjednoczonych — przede wszystkim na dokończenie eliminacji dynastii Chamenei… a dodatkowo na powrót Iranu do ciemnego wieku i epoki kamienia”.
Iran przyrzekł, że cieśnina będzie zamknięta dla wszystkich oprócz niewielkiej strużki zatwierdzonych statków, dopóki Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych będzie blokować jego porty, odrzucając żądania Trumpa zarówno ponownego otwarcia Ormuz, jak i oddania wzbogaconego uranu.
Stany Zjednoczone nałożyły własną blokadę irańskich portów, a w czwartek Pentagon ogłosił, że siły amerykańskie „przeprowadziły zakaz morski i rozpoczęły wejście na pokład objętego sankcjami statku bezpaństwowego M/T Majestic X przewożącego ropę z Iranu na Oceanie Indyjskim”.
„Niemożliwe”
Wiceprzewodniczący parlamentu Hamidreza Hajibabaei powiedział, że Iran uzyskał pierwsze dochody z opłat, które nakłada na statki chcące przeprawić się przez Ormuz.
W odpowiedzi na uwagi Trumpa sugerujące, że irańskie przywództwo zostało „poważnie podzielone”, prezydent republiki islamskiej, przewodniczący parlamentu i główny sędzia opublikowali w czwartek w mediach społecznościowych niemal identyczny komunikat.
„Jeden Bóg, jeden naród, jeden przywódca i jedna ścieżka; ta ścieżka jest drogą do zwycięstwa naszego droższego niż życie Iranu” – wszyscy powiedzieli.
Post na koncie X najwyższego przywódcy Mojtaby Chameneiego miał na celu „operacje medialne wroga”, które „mają na celu podważenie jedności i bezpieczeństwa narodowego”, po tym, jak „New York Times” doniósł, że został on poważnie ranny w strajku, w którym zginął jego ojciec i poprzednik, ale był bystry psychicznie.
Rozmowy pokojowe?
W środę Trump powiedział „New York Post”, że rozmowy w Pakistanie mogą zostać wznowione w ciągu dwóch–trzech dni, chociaż żadna delegacja nie udała się obecnie do Islamabadu.
W stolicy Pakistanu czwarty dzień z rzędu w oczekiwaniu na możliwe rozmowy obowiązywała pełna ochrona.
Irańska Straż Rewolucyjna poinformowała w środę, że zmusiła do wypłynięcia na irański brzeg dwóch statków z Cieśniny Ormuz.
Centcom stwierdził, że od początku blokady wobec Iranu jego siły „przekierowały dotychczas 33 statki”.
Tymczasem do europejskich przywódców dołączą w piątek odpowiednicy z Libanu, Egiptu, Syrii i Jordanii, którzy będą uczestniczyć w czymś, co wysoki rangą urzędnik UE określił jako „intensywny dialog”, podczas gdy Europa zmaga się z zamknięciem cieśniny.
